Warszawa
18/05/2026, 11:59
Overcast
Prognoza
16°C
Ciśnienie: 1015 mb
Wilgotność: 81%
Wiatr: 2.4 m/s NNW
Opis: 0mm /73% / Rain
Prognoza
19/05/2026
Dzień
07
Prognoza
18°C
Wiatr: 3.5 m/s W
Opis: 0mm / 35% / Rain
Prognoza
20/05/2026
Dzień
07
Prognoza
23°C
Wiatr: 2.6 m/s NW
Opis: 0mm / 27% / Rain
 
Subskrybuj

KALENDARIUM WOLNOŚCI. Tak odradzała się NIEPODLEGŁA. W 106. rocznicę odzyskania niepodległości, przypominamy cykl zdarzeń, który do tego doprowadził

Plakat z okazji Dnia Niepodległości Polski z lat 20. XX wieku, przedstawiający obchody 15. rocznicy
fot. Domena Publiczna

Za datę odzyskania niepodległości przez Polskę uznaje się 11 listopada 1918 roku. jednak w rzeczywistości cały proces zaczął się Aktem 5 listopada w 1916 roku. Rada Regencyjna ogłosiła niepodległość Polski 7 października 1918 roku. 11 listopada Rada Regencyjna przekazała Jozefowi Piłsudskiemu zwierzchnictwo nad armia. Formalnie tworzenie rządu Piłsudskiemu Rada powierzyła jednak 12 listopada, nazwę państwo przyjęło 15 listopada, a 29 listopada Piłsudski został Naczelnikiem Państwa. Oto najważniejsze wydarzenia, które doprowadziły do odzyskania  niepodległości.

(MATERIAŁ ARCHIWALNY, POWTARZAMY W ROCZNICĘ ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI)

5 listopada 1916 roku władze niemieckie i austriackie wydały Akt 5 listopada.  Zapowiadał on powstanie marionetkowego Królestwa Polskiego w 1918 roku.

14 stycznia 1917 roku rozpoczęła działalność Tymczasowa Rada Stanu.  Formalnie powstało  Królestwo Polskie.

Rada regencyjna 

12 września 1917 roku  obowiązki głowy państwa przejęła  Rada Regencyjna Królestwa Polskiego.

7 października 1918 roku Rada Regencyjna ogłosiła niepodległość Polski.

12 października 1918 roku Rada Regencyjna przejęła od okupantów zwierzchność nad wojskiem.

13 października 1918 roku ogłoszenie niepodległości przez Rzeczpospolitą Zakopiańską na czele z pisarzem Stefanem Żeromskim; było to pierwsze miejsce na ziemiach polskich, gdzie otwarcie wypowiedziano posłuszeństwo władzom zaborczym.

19 października 1918 roku – powstanie Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego.

23 października 1918 roku – powołanie rządu Józefa Świeżyńskiego.

28 października 1918 roku  – W  Krakowie powołano Polską Komisję Likwidacyjną dla Galicji i Śląska Cieszyńskiego, która przejąć miała władzę nad Galicją. Jej przewodniczącym był Wincenty Witos.

30 października 1918 roku – Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego proklamowała przynależność państwową do Polski.

31 października 1918 roku Polacy zaczeli rozbrajanie garnizonów austriackich (m.in. Kraków, Cieszyn, Zakopane). komendant garnizonu krakowskiego gen. Bolesław Roja wezwał najstarszych rangą polskich oficerów, by przejmowali od Austriaków komendy w Galicji Zachodniej

1 listopada 1918 roku oddziały Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) rozpoczęły rozbrajanie żołnierzy niemieckich i austriackich.  W Lublinie powstał Związek Harcerstwa Polskiego, scalając polskie organizacje skautowe z trzech zaborów. We Lwowie Ukraińcy rozpoczęli przewrót. Był to  początek wojny polsko-ukraińskiej.

2 listopada 1918 roku w Komitet Pięciu proklamował w pełni suwerenną Republikę Radomską.

Rada i premier w Lublinie

5 listopada 1918 roku powstała Rada Delegatów Robotniczych w Lublinie.

W nocy z 6 na 7 listopada 1918 roku w Lublinie powstał Rząd Ignacego Daszyńskiego.

10 listopada 1918  roku na Dworzec Główny w Warszawie przybył specjalny pociąg z Berlina. Przyjechał w nim Józef Piłsudski, zwolniony z więzienia w Magdeburgu. Komendanta powitał  regent, książę Zdzisław Lubomirski. Generał-gubernator Hans von Beseler formalnie przekazał władzę Radzie Regencyjnej.

11 listopada 1918 roku  Rada Regencyjna Królestwa Polskiego oficjalnie przekazała zwierzchnią władze nad wojskiem brygadierowi Józefowi Piłsudskiemu.

Po pertraktacjach Piłsudskiego z Centralną Radą Żołnierską wojska niemieckie zaczęły wycofywać się z Królestwa Polskiego. W ciągu 7 dni ewakuowano ok. 55 tys. żołnierzy niemieckich

12 listopada 1918 roku Rada Regencyjna powierzyla Józefowi Piłsudskiemu misję utworzenia Rządu Narodowego. Generalny gubernator warszawski Hans von Beseler opuścił Królestwo Polskie.

13 listopada 1918 roku  Francja uznała Komitet Narodowy Polski w Paryżu za rząd, dołączając go  do grona zwycięskiej Ententy. 14 listopada 1918 roku Rada Regencyjna rozwiązała się i przekazała władze państwową  Józefowi Piłsudskiemu, jako naczelnemu dowódcy. Piłsudski mianowal Ignacego Daszyńskiego prezydentem gabinetu ministrów.

15 listopada 1918 roku państwo zmieniło nazwę z „Królestwo Polskie” na „Republika Polska”.

16 listopada 1918 roku Józef Piłsudski podpisał depeszę notyfikującą powstanie niepodległego Państwa Polskiego.

17 listopada 1918 roku po dymisji Daszyńskiego Józef Piłsudski mianował premierem Jędrzeja Moraczewskiego.

21 listopada 1918 roku jako pierwszy Polskę uznał de facto rząd Republiki Niemieckiej za pośrednictwem swojego posła w Warszawie Harry’ego Kesslera. Jednak polsko-niemieckie stosunki dyplomatyczne zerwano już 15 grudnia.

22 listopada 1918 roku podpisano dekretu o podstawach ustrojowych Republiki Polskiej.

28 listopada 1918 roku podpisano dekret o ordynacji wyborczej i o zarządzeniu wyborów do Sejmu Ustawodawczego.

29 listopada 1918 roku Józef Piłsudski objął urząd „Tymczasowego Naczelnika Państwa”.

(tekst na podstawie materiałów ogólnodostępnych, źródło internet)

Zobacz także

Cela już czekała. Wyrok, batalia, (nie)łaska i nagły zwrot (NASZ CYKL, ODCINEK IX)

Przełom drugiej i trzeciej dekady XXI wieku to szczególnie burzliwy czas w procesie Mirosława Ciełuszeckiego. Wyrok skazujący, poważna choroba, porażka w apelacji i gotowa cela. Zabiegi o ułaskawienie i brak…

(Bez)radna rada. Czyli dlaczego (na razie) nie będzie zmian Konstytucji (OPINIA)

Nowa Konstytucja w naszym kraju by się przydała, a wręcz niezbędna jest zmiana, choć niektórych zapisów. Jednak fakt, że dyskusję nad zmianami inicjuje otoczenie prezydenta związanego z jednym obozem politycznym,…

Fałszywi biegli, znikające dowody, między thrillerem a komedią. (NASZ CYKL ODCINEK VIII)

Strzeż się fałszywego pokoju, to powiedzenie jak ulał pasuje do kolejnego etapu w historii Mirosława Ciełuszeckiego. Powtórzony proces ciągnął się kilkanaście lat. Zainteresowały się media, okazało się też, że jeden…