Wbrew powszechnej opinii Legia Warszawa choć osiągała sukcesy międzynarodowe, nie zdominowała ligi ani w okresie PRL, ani pierwszych, skażonych korupcją latach III RP. O pełnej dominacji legionistów mówić możemy dopiero w latach 2010-2020. To wtedy warszawski klub zdobył aż sześć z 15 tytułów mistrzowskich, ustanawiając rekord.
Mistrzostwa Polski organizowane są od lat 20-ych, w latach 1921 – 1926 oraz 1946 – 1947 były to mistrzowskie turnieje. Od 1927 roku i potem od 1948 mistrza Polski wyłaniała Liga. Z wyjątkiem roku 1951 – wtedy wzorem sowieckim tytuł przypadł nie zwycięzcy ligi, a Pucharu Polski. Były dekady, w których dominował jeden zespół. Ruch Chorzów w latach 30-ych, Górnik Zabrze 60-ych, Wisła Kraków w 2000-ych, czy Legia w poprzednim dziesięcioleciu. Były dekady bez jednej dominującej drużyny.
Lata 20-te. Galicyjscy triumfatorzy
W latach 20-ych XX wieku mistrzostwa Polski zdominowała Pogoń Lwów, zdobywając cztery mistrzowskie tytuły. To połowa z ośmiu wywalczonych trofeów. Cztery z pięciu nieligowych mistrzostw Polski. Jeden tytuł wywalczyła Cracovia (w pierwszych mistrzostwach, 1921 roku). Poza tym, już w Lidze wygrała Wisła Kraków (1927, 1928) oraz Warta Poznań (1929).
Lata 30-te. Niebieska dekada
Lata trzydzieste to dominacja Ruchu Wielkie Hajduki (Chorzów). Drużyna z Wilimowskim, Wodarzem, Paterkiem w składzie wywalczyła aż pięć z dziewięciu mistrzostw Polski w roku 1933, 1934, 1935, 1936 oraz 1938. „Niebiescy” prowadzili też w lidze w roku 1939. Jednak z uwagi na wybuch wojny rozgrywki PZPN zawiesił. Ponieważ przewaga Ruchu była niewielka, a zespół miał więcej rozegranych meczów, rozgrywki sezonu 1939 są nierozstrzygnięte. Oprócz „Niebieskich” mistrzostwo Polski zdobywały też Cracovia (1930, 1932, 1937) oraz Garbarnia Kraków (1931).
Lata 40-te. Na gruzach w stalinowskich czasach
Lata czterdzieste to tragiczna dekada. Najpierw wojna, potem stalinowski terror. Mistrzostwa Polski w pierwszym etapie organizowali jeszcze przedwojenni działacze, potem PZPN przejęli sowieccy namiestnicy. Zaś kluby chwilowo musiały zmienić nazwy – Wisła była Gwardią, Legia CWKS, itd. pierwsze dwie edycje mistrzostw Polski miały jeszcze charakter turniejowy. W 1946 na gruzach stolicy mistrzostwo wywalczyła Polonia. W 1947 tytuł zdobyła Warta Poznań. Rok 1948 to pierwszy sezon ligowy i triumf Cracovii. Rok później w roku 1949 mistrzem Polski została Wisła.
Lata 50-te. Mistrzostwa Polski równo dzielone
O ile trudno się dziwić, że lata czterdzieste nie miały jednej ekipy dominującej rozgrywki piłkarskie w Polsce, również kolejna dekada nie wykreowała tekiego klubu. Pierwsze mistrzostwo Polski wywalczyła Wisła Kraków. Rok później miał miejsce najbardziej chyba kuriozalny sezon – krakowianie wygrali ligę. Jednak mistrzostwo Polski w tej jednej edycji przyznano zdobywcy pucharu Polski – a więc Ruchowi Chorzów. Chorzowianie wygrali też dwie kolejnem, już ligowe edycje w 1952 i 1953 roku. W latach 50-ych dwa tytuły zdobyła Legia (1955 i 1956) oraz Górnik Zabrze (1957 i 1959). Stawkę mistrzów Polski uzupełniają Polonia Bytom (tytuł za rok 1954) oraz ŁKS (rok 1958). Teoretycznie najbardziej utytułowany jest Ruch, ale jeśli chodzi o wygranie ligi po dwa triumfy zaliczyli Niebiescy, Wisła, Legia, Górnik.
Lata 60-te. Złota era Górnika Zabrze
Dekada lat 60-ych to aż jedenaście sezonów. Stało się tak, ponieważ w 1962 roku PZPN zmienił system rozgrywek z wiosna-jesień na jesień-wiosna. Rozgrywki w 1962 zostały więc skrócone. A w tym samym roku zaczął się kolejny sezon. Ta dekada miała wyraźnego dominatora. Był nim Górnik Zabrze. Zespół ten w jedenastu edycjach aż sześć razy wywalczył mistrzowski tytuł. Zabrzanie triumfowali w roku 1961 oraz sezonach 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1965/66, 1966/67. Pięć tytułów z rzędu to jak dotąd nie pobity rekord. Cztery razy z rzędu triumfował też Ruch Chorzów w latach 30-ych i Górnik w 80-ych. Mistrzostwo w latach 1960 – 1969/70 zdobywały też Ruch Chorzów (1960, 1967/68), Legia Warszawa (1968/69, 1969/70), Polonia Bytom (skrócony sezon 1962). Sezon 1969/70 był najlepszym w historii występów polskich klubów w europejskich pucharach. Legia dotarła do półfinału Pucharu Mistrzów a Górnik do finału Pucharu Zdobywców Pucharów.
Lata 70-te. Znów bez wyraźnych liderów
Lata 70-te to najlepszy czas polskiej piłki reprezentacyjnej. Liga w tym czasie nie miała jednej dominującej drużyny. Trzykrotnie mistrzostwo wywalczył Ruch Chorzów (1973/74, 1974/75, 1978/79). Po dwa tytuły zdobywały Górnik Zabrze (1970/71, 1971/72), Stal Mielec (1972/73, 1975/76). Po jednym Śląsk Wrocław (1976/77), Wisła Kraków (1977/78), Szombierki Bytom (1979/80).
Lata 80-te. Seria Górnika, sukcesy Widzewa, Lech wchodzi do gry, łabędzi śpiew Ruchu
Dekada karnawału Solidarności, stanu wojennego, pustych półek i ostatecznie końca PRL, a w lidze wszechobecnej korupcji, również nie miała zdecydowanego faworyta w polskiej Ekstraklasie. Najwięcej, bo aż cztery tytuły i to z rzędu wywalczył Górnik Zabrze (sezony 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1987/88). Trzy razy triumfował Lech Poznań (1982/83, 1983/84, 1989/90). Dwa razy Widzew Łódź (1980/81, 1981/82) i raz Ruch Chorzów (1988/89). Widzew dotarł do półfinału Pucharu Mistrzów w sezonie 1982/83.
Lata 90-te. Legia i Widzew w Lidze Mistrzów, ostatni półfinał, aż siedmiu mistrzów
Lata 90-te to czas rodzącego się kapitalizmu. Fatalnej gry polskiej reprezentacji (jedyny sukces to medal igrzysk w Barcelonie, poza tym brak awansu na jakiekolwiek turnieje). Wreszcie – czas potwornej korupcji zżerającej piłkę. A jednak w latach 90-ych polskie kluby osiągnęły w miarę sukcesy. Legia grała w półfinale Pucharu Zdobywców Pucharów (1990/91), zakwalifikowała się do Ligi Mistrzów i awansowała tam aż do ćwierćfinału (1995/96) a Widzew także wszedł do Ligi Mistrzów (odpadł w fazie grupowej).
W lidze także nie było jednego dominatora. Oficjalnie dwa tytuły (1991/92, 1992/93) zdobył Lech Poznań, dwa Legia (1993/94, 1994/95), dwa Widzew Łódź (1995/96, 1996/97). Po jednym Zagłębie Lubin (1990/91), ŁKS (1997/98), Wisła Kraków (1998/99) Polonia Warszawa (1999/2000). Jednak w sezonie 1992/93 ligę wygrała Legia, zaś tytuł PZPN jej odebrał i przyznał Lechowi. Nawet gdyby jednak uznać, że trzy tytuły ma Legia a jeden Lech, i tak dekada lat 90-ych nie miała zespołu, który zdominowałby rozgrywki. Tytuł zdobyło aż siedem zespołów – najwięcej w historii rozgrywek. Wszystko zmieniło się w kolejnym dziesięcioleciu.
Lata 2000. Wisła Cupiała i długo nic
Lata 2000 to wciąż czas korupcji w piłce, ale też początki walki z nią. O pierwszej części dekady krążył żart, że nie handluje tylko Wisła Kraków, bo jest zbyt potężna i nie musi. I faktycznie Wiślacy zdominowali rozgrywki w całej dekadzie, zarówno w pierwszej części, jak i drugiej, gdzie najprawdopodobniej korupcję udało się zwalczyć. Biała Gwiazda wywalczyła mistrzostwo Polski aż sześć razy w sezonach 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2004/05, 2007/08, 2008/09. Oprócz tego dwukrotnie tytuł zdobyła Legia (2001/02, 2005/06), po jednym Zagłębie Lubin (2006/07) i Lech Poznań z Robertem Lewandowskim w składzie (2009/10).
Złota Era Legii Warszawa
Następna dekada przyniosła zmianę dominatora. Po raz pierwszy w historii rozgrywek o mistrzostwo Polski w tym jednym dziesięcioleciu całkowicie zdominowała je Legia. Wywalczyła tytuł mistrzowski sześć razy w sezonach 2012/13, 2013/14, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2019/20. Pojedynczym tytułem cieszyły się Wisła Kraków (2010/11), Śląsk Wrocław (2011/12), Lech Poznań (2014/15) i Piast Gliwice (2018/19).
Przyszłość niewiadomą
Jak będzie w kolejnym dziesięcioleciu? Trudno powiedzieć. Sezon 2020/21 to wygrana w wielkim stylu Legii. Sezon 2021/22 to dla Legii koszmarny sezon, obrona przed spadkiem, ostatecznie dziesiąte miejsce w lidze. Mistrzostwo Lecha Poznań. Przed obecnym sezonem w gronie faworytów wymienia się właśnie Lecha, ale też Raków Częstochowa i Pogoń Szczecin. A i Legia ma zamiar odbić i powrócić do czołówki. Zapowiedzi kolejnego sezonu innym razem.
MISTRZOSTWA DEKADAMI:
Lata 20-te 8 sezonów. Czterech triumfatorów – Cracovia 1x, Pogoń Lwów 4x, Wisła Kraków 2x, Warta Poznań 1x
Lata 30-te. 9 sezonów. Czterech triumfatorów – Cracovia 3x, Ruch Chorzów 5x, Garbarnia Kraków 1x
Lata 40-te. 4 sezony. Czerech triumfatorów – Polonia Warszawa 1x, Warta Poznań 1x, Cracovia 1x, Wisła Kraków 1x
Lata 50-te. 10 sezonów. Sześciu triumfatorów – Wisła Kraków 1x, Ruch Chorzów 3x, Polonia Bytom 1x, Legia Warszawa 2x, Górnik Zabrze 2x, ŁKS 1x
Lata 60-te. 11 sezonów. Czterech triumfatorów – Ruch Chorzów 2x, Górnik Zabrze 6x, Polonia Bytom 1x, Legia Warszawa 2x
Lata 70-te. 10 sezonow. Sześciu triumfatorów – Górnik Zabrze 2x, Stal Mielec 2x, Ruch Chorzów 3x, Śląsk Wrocław 1x, Wisła Kraków 1x, Szombierki Bytom 1x
Lata 80-te. 10 sezonow. Czterech triumfatorów – Widzew Łódź 2x, Lech Poznań 3x, Górnik Zabrze 4x, Ruch Chorzów 1x
Lata 90-te. 10 sezonów. Siedmiu triumfatorów – Zagłębie Lubin 1x, Lech Poznań 2x, Legia Warszawa 2x, Widzew Łódź 2x, ŁKS 1x, Wisła Kraków 1x, Polonia Warszawa 1x
Lata 2000. 10 sezonów. Czrerech triumfatorów – Wisła Kraków 6x, Legia Warszawa 2x, Zagłębie Lubin 1x, Lech Poznań 1x
Lata 2010/11 – 2019/20. 10 sezonów. Czterech triumfatorów – Wisła Kraków 1x, Śląsk Wrocław 1x, Legia Warszawa 6x, Lech Poznań 1x, Piast Gliwice 1x
Lata 20-te XXI wieku. 2 sezony (na razie). Dwóch Triumfatorów – Legia Warszawa 1x, Lech Poznań 1x
