Absolutnie nie zgadzam się z opinią, że polityka orderowa nie daje nic. Przeciwnie – ma ogromne znaczenie symboliczne – uważa dr Andrzej Anusz, politolog, Instytut Piłsudskiego.
Odebranie orderu Wołodymirowi Żełeńskiemu wywołało ogromne emocje w kraju, ale też piorunujące wrażenie za granicą. I moim zdaniem działanie prezydenta Karola Nawrockiego można oceniać na kilku płaszczyznach.
Zmiana relacji: z romantycznej na realistyczną
Oczywiście widać zmianę w relacjach Polski i Ukrainy. Po ataku Rosji niemal wszyscy wsparli Ukrainę. Oczywiście dziś nie jesteśmy już liderem pomocy, jednak wtedy, wiosną 2022 roku, byliśmy. I nasze wsparcie naprawdę, wbrew temu, co mówili niektórzy, miało kolosalne znaczenie. Przez kilka lat sytuacja się zmieniła. Oprócz ewidentnego zmęczenie wojną zmieniło się też nastawienie części ukraińskich polityków, co widać po działaniach prezydenta Żełeńskiego. Zmieniła się też sama sytuacja Ukrainy. W zasadzie dziś panuje przekonanie, że Rosja swojego głównego celu – opanowania całego kraju, nie osiągnie. Więc pozostaje pytanie, czy Ukraina straci część terytorium, jak dużą. Jakie będą ustalenia pokojowe. Jednak cel główny – istnienie państwa, udało się osiągnąć. A to sprawia, że politycy mogą spojrzeć bardziej realnie na wzajemne relacje.
Cele najważniejsze się nie zmieniają
Oczywiście są niezadowoleni z decyzji prezydenta. Z jednej strony ci, którzy uważają, że nie należało reagować. Jednak decyzja Żełeńskiego o uczczeniu UPA została w Polsce przyjęta fatalnie. I Karol Nawrocki dał czas Ukraińcom na zmianę decyzji. Teraz podjął swoją o odebraniu orderu. Jest druga strona barykady. To ci, którzy uważają, że kroki powinny być bardziej ostre. Osobiście uważam, że na przykład zamknięcie lotniska w Jasionce byłoby głupie, błędne i przede wszystkim sprzeczne z naszą racją stanu. Prezydent zresztą wprost zaznaczył, że w walce z Rosją Ukraina ma nasze wsparcie. Polska nie może jednak pozwolić sobie na to, by ich przywódcy działali w ten sposób.
Piorunujące wrażenie
Zmieniło się też samo nastawienie polityków. Jest po polskiej stronie przeświadczenie, że wiele pomogliśmy, nie doczekaliśmy wdzięczności. Tu przykładem jest prezydent Andrzej Duda, który zainwestował bardzo wiele z relacją nie tylko z Ukraińcami, ale i osobiste z Żełeńskim. Stracił na tym. Karol Nawrocki nie chce powielać tego błędu. A odebranie orderu wywołało jednak piorunujące wrażenie, także wśród polityków poza granicami kraju.
Schroeder też powinien stracić
Oczywiście pada argument, że w przeszłości najwyższe polskie odznaczenie otrzymały postaci, delikatnie mówiąc obrzydliwe. Odbieranie pośmiertne byłoby pewnie problematyczne, ale poważnie można rozważyć odebranie orderu byłemu kanclerzowi Niemiec, Gerhardowi Schroederowi. On reprezentuje zależny od Kremla Gazprom. Ma reprezentować Moskwę w negocjacjach pokojowych. Był kanclerzem RFN, współautorem jej promoskiewskiej polityki. Jednocześnie odebranie mu odznaczenia zamykałoby usta tym, którzy uważają, iż cios w prezydenta Ukrainy służy Niemcom i Rosji.
