Opisywany od pierwszego odcinka etap historii Mirosława Ciełuszeckiego zaczyna się od ataku służb i aresztu. Kończy wygraną przed Sądem Apelacyjnym. Był to jednak początek walki, która miała potrwać jeszcze wiele lat.
Podlasie zimą jest niczym odcięte od świata. Mróz większy niż w całej Polsce, a śnieg czasem potrafi odciąć od świata. „Nawet w ostatnie, lekkie zimy, tu było inaczej. Tym bardziej, jak w tym roku, gdy mróz trzyma kilka miesięcy” – mówi Mirosław Ciełuszecki. Zamyśla się.
Ponury czas
„Właśnie takim mroźnym i ponurym czasem były pierwsze lata procesu. Nadzieja pojawiła się, gdy sprawą zainteresowały się media, obrońcy praw człowieka, wygrałem w apelacji. Choć proces toczył się jeszcze długo” – opowiada nasz rozmówca. Porównania pogodowe nie są przypadkowe. Jeszcze kilka tygodni temu w całej Polsce leżał śnieg, był trzaskający mróz, a zimowa aura utrzymywała się dość długo, w porównaniu do poprzednich lat. Na Podlasiu było to jeszcze bardziej spotęgowane. Teraz w powietrzu czuć już powiew wiosny, a w ciągu dnia jest na tyle ciepło, że można siedzieć i rozmawiać w plenerze. „Po pół roku w areszcie i wpłaceniu kaucji wyszedłem na wolność. Odpowiadałem z wolnej stopy. Gdy zmieniła się władza, a postkomuniści przestali rządzić, niektórzy koledzy z dawnej opozycji mieli nadzieję, że dojdzie też do zmian w wymiarze sprawiedliwości, oraz zmianie w podejściu do polityki wschodniej. Mocno się przeliczyli”.
Nowa władza, stare metody
„W wymiarze sprawiedliwości nie zmieniło się nic, prokuratorzy, którzy uderzali we mnie i w Marka mogli robić kariery bez przeszkód” – wspomina Ciełuszecki. Faktycznie, choć polityka wschodnia prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego była asertywna wobec Kremla, wskazywała na realne zagrożenia ze strony Rosji, prokuratura, poza kwestiami werbalnymi, działała jak wcześniej. Co więcej, w sprawie podlaskiego przedsiębiorcy dokręciła jeszcze śrubę. „Wychodziłem z sądu po jednej z ostatnich rozpraw. Już na mnie czekały służby, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (UOP zdążył przestać istnieć, działania na polu krajowym przejęła ABW – red.). Znów trafiłem do celi, spędziłem tam przeszło dwa miesiące. W końcu znów wyszedłem za kaucję. Czekałem na wyrok” – mówi podlaski przedsiębiorca. W 2006 roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim uznał Ciełuszeckiego za winnego, skazał go na 4,5 roku więzienia. „Pośrednio to także wyrok skazujący na Marka Karpia, który procesu nie dożył” – mówił przedsiębiorca.
Zmiana klimatu (medialnego)
Klimat zaczął się jednak zmieniać. Najpierw nieścisłości w procesie zauważyły media lokalne, na czele z piszącą dla białostockiej „Gazety Współczesnej” Anną Mierzyńską. Potem sprawę nagłośniły zarówno prawicowe, jak i lewicowe pisma ogólnopolskie. Wreszcie zainteresowały się nią największe stacje telewizyjne – publiczna Telewizja Polska oraz TVN. Tragiczna śmierć Marka Karpia, rosyjskie wpływy, biegli, którym ELIXIR kojarzył się z płynem to wątki, które dla mediów stały się doskonałym tematem do publikacji. W sprawę zaangażowali się też opozycjoniści z okresu PRL i to zarówno z prawej, jak i z lewej strony. W październiku 2007 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku rozpatrzył apelację i nie zostawił suchej nitki na wyroku i postępowaniu sądu pierwszej instancji, kierując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Tym razem orzekać miał Sąd Okręgowy w Białymstoku. „Czułem się, jakby już całkiem wygrał tę sprawę. Naprawdę nie myślałem, że boksowanie z wymiarem sprawiedliwości dopiero się zaczyna. Na razie jednak cieszyłem się z wygranej, choć radość mąciły ponure myśli.
Zmącona radość
Po pierwsze historia Marka, który do wyroku nie dożył. A po drugie dramat ludzi, pracujących w firmie, to, co państwo zrobiło z dziełem naszego życia. Zaraz po pierwszym wyjściu na wolność, próbowałem coś odbudowywać, zrobić, ale wszystko legło w gruzach. Nie tylko padła firma. Pamiętajmy, że na ławie oskarżonych zasiedli też pracownicy, członkowie Rady Nadzorczej. A przez nasz proces większość zatrudnionych straciła pracę. Nie było jak ani kim wznawiać działalności” – mówi przedsiębiorca. „Gdy przyszedłem tu raptem kilka miesięcy po aresztowaniu, nie poznałem tego miejsca. Teraz niewiele się różni, a kiedyś tętniło życiem” – mówi Ciełuszecki, oprowadzając nas po terminalu i okolicy. „Zanim w nas uderzyli, FAP działała. Gdy wyszedłem z aresztu, były tu pustki. Mówiło się, że ktoś to przejmie, ale na razie zmiany są takie, że po prostu wszystko zarasta. I pomyśleć, że pracowało tu kilkaset osób, działał tu terminal przeładunkowy torów szerokich, na wąskie” – dodaje.
Koszmar wyparł piękny sen
Ten etap historii zaczyna się od snu, który zaczął się urzeczywistniać i koszmaru, który nastał później. Sukces firmy, międzynarodowa działalność, współpraca z rządami, praca określana jako strategiczna dla państwa. A potem uderzenie służb, areszty, protest. Ciełuszecki i Karp nie byli jedynymi oskarżonymi w tej sprawie. Pozostali nie bardzo byli zainteresowani rozmowami z mediami. Jednocześnie nie była to jedyna firma, w którą aparat państwa uderzył z największą mocą. Oberwali wspominani wcześniej Roman Kluska, który budował globalnego Optimusa i pierwszy duży portal internetowy, czy właściciele zakładów Krakmeat, na podstawie ich historii powstał film „Układ Zamknięty”. Nigdzie jednak tego typu historie nie trwały aż tak długo. Ten etap kończy się w roku 2007. Mirosław Ciełuszecki jest wolny, apelację wygrał, jednak firma już nie istnieje. A walka z wymiarem sprawiedliwości dopiero się zaczyna. Trwać będzie jeszcze bardzo długo. A podlaskie słońce wciąż świeci, choć robi się chłodniej. Ciężko uwierzyć, że w tak pięknym miejscu działy się takie historie.
