Choć niektórzy to przewidywali, świat wstrzymał oddech. W sobotę wojska Stanów Zjednoczonych i Izraela przypuściły atak na Iran. Reżim z Teheranu odpowiedział atakiem na amerykańską bazę w Bahrajnie, doszło do eksplozji w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Izraelu oraz Katarze. Rosja po kilku godzinach milczenia potępiła atak. Irański reżim to największy sojusznik Moskwy to właśnie Teheran dostarczał rosyjskiej armii śmiertelnie groźne drony shahed. Wojna na Bliskim Wschodzie może mieć globalne konsekwencje.
Według informacji służb USA i prezydenta Donalda Trumpa oraz władz Izraela, w wyniku ataku zginął ajatollah Ali Chamenei, przywódca Iranu. Eksperci po sobotnim ataku prześcigają się w komentarzach i ocenach działań Waszyngtonu i Tel Awiwu. Przede wszystkim jednak warto skupić się na potencjalnych skutkach. A te mogą być nieprzewidywalne i bardzo poważne. Po kolei.
Iran – główny sojusznik Rosji
Iranem od lat rządzi islamski, teokratyczny reżim (od rewolucji islamskiej w 1979 roku). W ostatnim czasie nasiliły się tam antyrządowe protesty, ale też brutalne i krwawe represje. Iran to jeden z najpoważniejszych sojuszników Federacji Rosyjskiej i Władimira Putina. To władze w Teheranie dostarczały drony shahed armii rosyjskiej. Drony te należą do najbardziej przerażającej broni używanej przeciwko ludności (także cywilnej) na Ukrainie. Iran jest też potęgą militarną, a pretekstem dla ataku ma być program nuklearny tego państwa. Atak jest oczywiście złamaniem prawa międzynarodowego. Można by go tłumaczyć w kategoriach moralnych – uderzenie w bandycki reżim, sojuszników bandyty Putina, który prawo międzynarodowe łamie od lat. Tyle że zwolennicy uzasadnień moralnych napotkają na kontrę ze strony krytyków działań Izraela, który prowadzi niezwykle brutalną (delikatne określenie) operację w Gazie. A znów krytycy Donalda Trumpa podnoszą, że prezydent USA nie tylko zabiegał o pokojową nagrodę Nobla, ale też obiecywał, że nie wywoła żadnej wojny. Obietnicę złamał.
Co dalej?
Zostawiając jednak na boku oceny prawne i moralne, należy się zastanowić, co atak wywoła w dłuższej perspektywie. Odwet Iranu już nastąpił. Blokada cieśniny Ormuz może spowodować konsekwencje dla całej światowej gospodarki. Wojna z Iranem jest pośrednim uderzeniem w Rosję, a na pewno w jej kluczowego sojusznika. W wariancie z punktu widzenia Polski pozytywnym, jeśli wojna skończyłaby się szybko, może nastąpić osłabienie reżimu Putina. Jednak w wariancie negatywnym wojna na Bliskim Wschodzie może się znacznie przeciągnąć. To spowodowałoby wzrostem niezadowolenia społecznego w Stanach Zjednoczonych, utknięciem Amerykanów na Bliskim Wschodzie. A w takiej sytuacji Waszyngton jeszcze mniej będzie się zajmować naszą częścią świata, co byłoby zielonym światłem dla Władimira Putina i dalszej eskalacji działań Kremla. Innym skutkiem mogą być islamskie ataki terrorystyczne w Europie. Kluczowa będzie postawa Chin, głównego rywala Ameryki, który zazwyczaj nastawia się na długi marsz, nie na gwałtowne działania.
