Po meczu finałowym w kraju zwycięzcy wprowadzono święto narodowe, a w kraju przegranym obrzucono kamieniami konsulat zwycięzców. Na turniej nie chciały jechać drużyny z Europy, bo nie było ich stać na drogą podróż. W końcu płynęły wspólnym statkiem. Kwestia trzeciego miejsca do dziś wywołuje dyskusje i spory. 92 lata temu, w dniach 13-30 lipca w Urugwaju piłkarze rozegrali pierwszy turniej o mistrzostwo świata.
Przed mistrzostwami świata w piłce nożnej rozgrywane już były turnieje międzynarodowe – mistrzostwa Wspólnoty Brytyjskiej, czy mistrzostwa Ameryki Południowej. Najważniejszym ogólnoświatowym turniejem były Igrzyska Olimpijskie.
Igrzyska przed mundialami
W roku 1896 piłka nożna się w programie nie znalazła, choć wg niektórych źródeł rozegrano turniej pokazowy. W roku 1900 w Paryżu i 1904 w St. Louis piłkarze grali turniej, ale uczestniczyły w nim amatorskie drużyny klubowe. Prawdziwa rywalizacja reprezentacji zaczęła się w roku 1908 podczas igrzysk w Londynie. A więc w kolebce futbolu. Mistrzami zostali Brytyjczycy, tytuł obronili w 1912 roku w Sztokholmie. Cztery lata później Igrzysk nie było, z uwagi na I wojnę światową. W Antwerpii, w 1920 triumfowali gospodarze, Belgowie. Za to kolejne dwa turnieje – w Paryżu w 1924 oraz Amsterdamie 1928 zwyciężała bardzo mocna ekipa Urugwaju. W tym drugim turnieju w finale pokonała Argentynę. I właśnie Urugwaj FIFA wybrała na gospodarza pierwszego turnieju o mistrzostwo świata w piłce nożnej.
Trzynaście zespołów, cztery z Europy
Powody wyboru Urugwaju były dwa – stulecie uzyskania niepodległości tego kraju i sukcesy sportowe. Był to jedyny mundial bez kwalifikacji – zagrały wszystkie zespoły, które się zgłosiły. Co więcej, problemem był… brak chęci gry wielu uznanych ekip. A poważnie – wielu federacji nie było stać na daleką podróż do Ameryki Południowej. Tuż przed turniejem wydawało się, że wezmą w nim udział tylko zespoły z Ameryki Północnej i Południowej. Nie zgłosił się nikt z Europy. W końcu po wielu namowach udało się przekonać cztery ekipy ze Starego Kontynentu – w podróż do Ameryki Południowej wyruszyły Francja, Belgia, Rumunia oraz Jugosławia. Przy czym trzy pierwsze zespoły płynęły jednym statkiem, w którym pasażerami byli też ówczesny prezydent FIFA Jules Rimet oraz sędziowie z Europy. Do tego samego statku już u wybrzeży Ameryki dosiedli się Brazylijczycy. Jugosłowianie popłynęli osobnym statkiem. Ostatecznie w turnieju zagrało trzynaście drużyn. Siedem z Ameryki Południowej – Urugwaj (gospodarz), Argentyna, Brazylia, Boliwia, Chile, Paragwaj, Peru. Dwie z Ameryki Północnej – Stany Zjednoczone i Meksyk. Oraz cztery z Europy – Belgia, Francja, Jugosławia, Rumunia.
Francuz strzelił jako pierwszy
Turniej zaczął się 13 lipca, potrwał do 30 lipca. Trzynaście drużyn organizatorzy podzielili na cztery grupy, jedną czterozespołową, trzy trzyzespołowe. Zwycięzcy grup awansowali do półfinału. W pierwszym spotkaniu Francja pokonała Meksyk 4:1, a pierwszego gola w historii mistrzostw świata zdobył Lucien Laurent, dla Trójkolorowych. Sukcesu w mistrzostwach Francuzi jednak nie odnieśli. Przegrali kolejne mecze z Chile i Argentyną, zajmując trzecie miejsce w grupie. Wygrali ją Argentyńczycy przed Chile. W grupie drugiej zwyciężyła Jugosławia przed Brazylią i Boliwią. W trzeciej Urugwaj, przed Rumunią i Peru. Natomiast w czwartej Stany Zjednoczone przed Paragwajem i Belgią.
Kontrowersje dotyczące trzeciego miejsca
W półfinałach Argentyna pokonała wysoko Stany Zjednoczone 6:1, a Urugwaj takim samym stosunkiem zdeklasował Jugosławię. Do dziś pewne kontrowersje budzi kwestia trzeciego miejsca. Meczu o najniższy stopień podium nie rozegrano. Choć były źródła mówiące, że takie spotkanie było, a wygrała 3:1 Jugosławia. Inne źródła mówią jednak o tym, że Jugosłowianie oburzyli się na sędziowanie w półfinale i odmówili gry o trzecie miejsce. W 1986 roku FIFA oficjalnie uznała Stany Zjednoczone za trzecią drużynę pierwszych mistrzostw. Trzecie miejsce federacja przyznała Amerykanom na podstawie liczby zdobytych punktów. Były też opinie, że brąz należał się Jugosłowianom, gdyż w półfinale odpadli z późniejszym triumfatorem. Dyskusje wciąż się toczą.
Urugwaj z tytułem, król strzelców z Argentyny
Nie ma za to sporu co do finału. Spotkali się w nim finaliści igrzysk olimpijskich w Amsterdamie. Tam Urugwaj zwyciężył 2:1 po powtórzonym meczu. Przebieg finału MŚ też był dramatyczny. Po dramatycznym meczu zwyciężył Urugwaj 4:2, choć do przerwy przegrywał 1:2. Po spotkaniu kibice w Buenos Aires obrzucili kamieniami urugwajski konsulat. Za to w Urugwaju władze ogłosiły święto państwowe.
Pierwszym królem strzelców światowego czempionatu został Argentyńczyk, Guillermo Stabile.
