Warszawa
14/12/2025, 08:01
Light drizzle
Lekka mżawka
6°C
Ciśnienie: 1023 mb
Wilgotność: 95%
Wiatr: 5 m/s WNW
Opady: 2.5mm /33% / deszcz
Prognoza
15/12/2025
Dzień
07
Zachmurzenie całkowite
6°C
Wiatr: 5.4 m/s WSW
Opady: 0mm / 0% / deszcz
Prognoza
16/12/2025
Dzień
11
Mgła
3°C
Wiatr: 3.2 m/s SSE
Opady: 0mm / 0% / deszcz
 
Subskrybuj

Sztafeta pokoleń. Od Rzezi Pragi i upadku, do odzyskania niepodległości (KOMENTARZ)

Zacięte walki pomiędzy żołnierzami polskimi i rosyjskimi podczas bitwy pod Ostrołęką w ramach powstania listopadowego w 1831 r.
Wojciech Kossak, Bitwa o Olszynkę Grochowską Czwartacy, fot. Domena Publiczna

I Rzeczpospolita skończyła się wraz z Rzezią Pragi z 4 listopada 1794 roku. Zaczęła się trwająca pokolenia walka o odzyskanie niepodległości.

I Rzeczpospolita skończyła się wraz z Rzezią Pragi. Walka o niepodległość zaczęła zaraz potem. Legiony we Włoszech i powstanie Mazurka Dąbrowskiego, wojny napoleońskie, Księstwo Warszawskie. Po jego upadku – Królestwo Polskie podległe carowi, formalnie królowi. Konstytucja nie była jednak przestrzegana. Wiec w latach 1830-31 Polacy zorganizowali powstanie listopadowe. Potem było powstanie krakowskie 1846, Wiosna Ludów 1848. Powstanie styczniowe 1863-64. Następnie wiele nurtów politycznych dążących do niepodległości, we wszystkich zaborach i na emigracji. W czasie I wojny światowej nurtami były: zorientowany na Austrię – najsłabszego zaborcę – nurt niepodległościowy Józefa Piłsudskiego i zorientowany na Rosję nurt narodowej demokracji Romana Dmowskiego. Obaj przywódcy mieli racje – Piłsudski miał świadomość, ze w oparciu o słabszego zaborcę łatwiej odbuduje podwaliny państwa. Dmowski słusznie przewidywał, że Rosja będzie wśród państw zwycięskich. Ostatecznie Rosja faktycznie była wśród państw zwycięskich. Na szczęście dla nas pogrążyła się w chaosie rewolucyjnym. 11 listopada 1918 roku Rada Regencyjna Królestwa Polskiego przekazała władze Józefowi Piłsudskiemu, który dzień wcześniej przyjechał do Warszawy z Magdeburga. Państwo musiało swoje granice jeszcze wywalczyć. Powstanie Wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 roku. Na Śląsku powstania były trzy. O ziemie wschodnie toczyło nowe państwo walki z Ukraińcami (Orlęta Lwowskie), potem ramię w ramię z niedawnym wrogiem Polacy stawiali czoło nawale bolszewickiej, zwyciężając w wojnie 1920-21.

(Materiał archiwalny, przypominamy w związku ze zbliżającym się Świętem Niepodległości)

Zobacz także

Na dworze mróz, w tv generał zamiast Teleranka

  Była noc, z 12 na 13 grudnia. Za oknem panował siarczysty mróz. W całym kraju przestały działać telefony. Na wielu klatkach schodowych rozległ się charakterystyczny stukot butów. To wojskowo-milicyjne…

Betonowy pomnik upamiętniający protesty robotnicze w Elblągu w grudniu 1970 r. Widoczny jest „Ofiarom Grudnia 1970”.

Polskie grudnie 1970 i 1981.  Pół wieku od zbrodni nieosądzonej

Grudzień to nie tylko kolejna rocznica stanu wojennego. To także rocznica dokonanej w stanie wojennym masakry na górnikach kopalni WUJEK (zginęło 9 górników)  oraz starć na Wybrzeżu w grudniu 1970…

Tablica pamiątkowa upamiętniająca polskich górników poległych w grudniu 1981 r., ruch Solidarność.

Strzelali do strajkujących górników. Sprawcy pozostali bezkarni do dziś

16 grudnia 1981 roku, po trzech dniach protestu w kopalni Wujek na zakład uderzyło wojsko i ZOMO. Otworzyły ogień do protestujących. Kule zabiły tego dnia dziewięciu górników. Raniły 23 osoby.…