Spotkanie przy Małej Paście przy ulicy Brzeskiej dwa dni przed rocznicą. 1 sierpnia uroczystości na Pl. Wileńskim oraz po Godzinie W na skwerze im. płk. A. W. Żurowskiego. To program uroczystości 81 rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego na Pradze.
Praga nie jest w powszechnej opinii kojarzona z walkami powstańczymi. Ucierpiała znacznie mniej niż lewobrzeżne dzielnice. I masowa kultura przedstawia raczej temat sowieckiej armii bezczynnie z praskiego brzegu obserwującej hekatombę stolicy. W rzeczywistości Powstanie na Pradze oczywiście wybuchło. Dowódcą VI Obwodu Praga Armii Krajowej dowodził ppłk. Antoni Żurowski, ps. „Papież”, „Andrzej”, „Bober”, „Blacharski”. Przed wojną oficer 32 Modlińskiego Pułku Piechoty, a w 1939 roku dowódca samodzielnego batalionu KOP „Bereźne”.
Powstanie na prawym brzegu
W VI Obwodzie AK ppłk. Żurowski dowodził oddziałem liczącym ponad 8 tysięcy 800 żołnierzy i łączniczek. Jak przypomina Urząd Dzielnicy Praga-Północ, oddziały VI Obwodu rozpoczęły walkę i uderzyły na warsztaty kolejowe przy ulicy Oliwskiej, koszary policyjne na Golędzinowie i stację Warszawa-Praga. Zdobyli gmachy Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowej przy ulicy Targowej 74, Urząd Telefoniczny na Ząbkowskiej, Mennicę Państwową oraz Szkołę Techniczną. Powstańcy zdobyli zabudowania kolejowe przy ulicy Markowskiej i Brzeskiej oraz zajezdnię kolejową przy ulicy Kawęczyńskiej – przypomina dzielnicowy ratusz. W związku z brakiem szans na przejęcie dzielnicy 3 sierpnia ppłk. Antoni Żurawski zawiesił akcję powstańczą, zdecydował o powrocie do konspiracji. Armia Czerwona zajęła Pragę 14 sierpnia. I to początek historii już powszechnie znanej – sowieckich żołnierzy bezczynnie obserwujących wykrwawiające się Powstanie. Było to preludium do kolejnej okupacji naszego kraju, tym razem sowieckiej. Jak co roku dzielnica organizuje uroczystości upamiętniające rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego.
Uroczystości na Pradze
W środę 30 lipca, a więc dwa dni przed rocznicą rozpoczęcia walk o godz. 11.00 odbędzie się coroczne spotkanie przy Małej Paście przy ulicy Brzeskiej 24. Tam urzędnicy spotkają się z „Kombatantami, Powstańcami i gośćmi. Wspólnie uczcimy pamięć o walczących w Powstaniu” – czytamy w komunikacie dzielnicowego ratusza. W samą rocznicę, 1 sierpnia w godzinę „W”, czyli o 17.00 odbędzie się upamiętnienie Powstańców na Placu Wileńskim. Około godziny 17.20 rozpoczną się uroczystości na skwerze im. płk. A. W. Żurowskiego. Delegacje złożą kwiaty przy tablicy dowódcy VI Obwodu Praga AK – informuje Urząd Dzielnicy Praga-Północ. Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku. Żołnierze Armii Krajowej podjęli próbę odbicia miasta z rąk niemieckich okupantów. Po 63 dniach heroicznej walki i serii bestialskich zbrodni hitlerowskich Niemiec i ich sojuszników, Powstanie upadło. Do dziś trwają dyskusje na temat zasadności Powstania, nikt nie ma jednak wątpliwości co do heroiczności jego uczestników. I bezmiaru zbrodni okupantów.
