Historia tej ulicy sięga XIX wieku. Mieściła się tu stacja kolejki wąskotorowej, a przedwojenna zabudowa (choć nieraz zdewastowana) zachowała się do dziś. Ten weekend to święto ulicy Stalowej.
W latach 80. i 90. ubiegłego wieku cieszyła się bardzo złą sławą. Przedwojenne zachowane, ale zdewastowane kamienice. Spora przestępczość. Choć obraz ten wciąż bywa powielany, ulica Stalowa wyraźnie się zmienia. Kamienice przechodzą rewitalizację, pojawiła się zieleń, która na szczęście nie przykrywa, ale wręcz podkreśla historyczne atuty ulicy. Posadzone tu robinie akacjowe rosły tu przecież przed wojną. „Mieszkam przy Stalowej, powiem szczerze, że bałam się tu wprowadzić. A jednak dziś nie zmieniłabym miejscówki”, mówi Ania. Wprowadziła się na Pragę 20 lat temu jako studentka, została do dziś. Bo w tym miejscu naprawdę można się zakochać.
Kawał historii
Stalowa i sąsiadująca z nią Środkowa to jedne z najbardziej charakterystycznych ulic Nowej Pragi. Powstała w drugiej połowie XIX wieku, początkowo jako Nowopraska, potem Fabryczna, wreszcie od 1891 roku Stalowa. Nazwę zawdzięcza dawnej Fabryce Stali z końca XIX wieku, działającej między ulicami Stalową, Szwedzką, torami Kolei Petersburskiej. Właśnie bliskość tej ostatniej i przede wszystkim stacji kolejowej sprawiał, że wśród mieszkańców sporo było Rosjan (dla niezainteresowanych historią małe przypomnienie. Polska była wtedy pod zaborami. Warszawa pod rosyjskim). Zabudowa początkowo była drewniana, z początku XX wieku pochodzą kamienice nr 34, 36, 50, 52, 54 i 56. Od 1901 roku działała tu stacja kolejki wąskotorowej Stalowa (działała do lat 70. ubiegłego wieku). Jeszcze przed I wojną światową pojechał tędy tramwaj. Dodatkowy rozkwit Stalowej nastąpił po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Wyjechało wielu Rosjan, pojawili się polscy mieszkańcy. Powstała nowa zabudowa, działały kawiarnie, zakłady rzemieślnicze.
Zła sława i przełamanie
II wojna światowa w dużej mierze oszczędziła prawobrzeżną stolicę, także zabudowę Stalowej. To, czego nie zniszczyli Niemcy, zrobili (na szczęście, choć w części odwracalnie) komuniści. Praga stała się dzielnicą gorszej kategorii. Z zabytkowych kamienic w wielu przypadkach usunięto zdobienia. Władze osiedlały też na ulicy wielu nowych, niezwiązanych z Pragą mieszkańców. Stalowa zyskała złą sławę, porównywalną z ulicą Brzeską. I w latach 80. oraz 90. mało kto (spoza Pragi) chciał zapuszczać się na ten teren, nie mówiąc już o zamieszkaniu. Jednak na początku tego stulecia sytuacja zaczęła się zmieniać. Praga stała się modna. Ulica przeszła rewitalizację. Uniknęła mody na nowoczesne woonerfy zazielenianie, mające przykryć zabytkowy charakter miejsca. Przeciwnie – pojawiły się tu drzewa, które rosły w tym miejscu jeszcze w okresie międzywojennym. Kamienice przechodzą stopniową renowację. Promocją ulicy jest organizowane (w ten weekend po raz piąty) przez dzielnicę Święto ulicy Stalowej. To rozmaite zajęcia, warsztaty, spacery, imprezy towarzyszące.
Ulicę warto promować
„To dobra forma promocji, choć takich imprez jest dużo, w różnych dzielnicach stolicy, więc trochę trudno się przebić. Warto jednak, by Stalową promować nie tylko w mieście, ale całym kraju. To wspaniałe miejsce” – mówi Ania. „Przyjechałam tu jako studentka, myślałam, że zabawię kilka miesięcy, może rok. Dziś mieszkam tu z rodziną” – przekonuje. Grzegorz, mieszkaniec Pragi dodaje, że liczy, iż lepszy klimat wokół ulicy zmieni jej postrzeganie. „Nawet w ostatnich latach, gdy rozmawiałem ze znajomymi, to o Stalowej słyszeli głównie po strasznej zbrodni sprzed 11 lat (kobieta zamordowała koleżankę i jej dzieci – red.). Tymczasem przestępczość jest wszędzie. I osobiście lepiej czuję się na Pradze, czy Grochowie, niż w ścisłym centrum miasta” – dodaje. Warto dodać, że dzięki zabytkowemu charakterowi zabudowy ulica może (np. w filmach, czy eventach) imitować przedwojenną Warszawę. Na pewno jest obowiązkowym punktem podczas spacerów po Nowej (już nie tak nowej) Pradze.
