Spotkanie o trzecie miejsce zdaniem niektórych nie powinno być rozgrywane. Bo wielkie zespoły czasem już są podłamane niewejściem do finału. Ale dla sprawców niespodzianek to szansa na wejście do historii. Tak było przed laty, gdy trzecie miejsce zdobywała Polska. Tak jest w Katarze, gdzie o brąz zmierzą się zespoły Chorwacji i Maroka.
Wprawdzie Chorwacja jest ustępującym wicemistrzem Świata, w tym roku awans do najlepszej czwórki był dla niej nie mniejszym sukcesem niż cztery lata temu drugie miejsce. Zdobycie brązu będzie dla ekipy z Bałkanów dopełnieniem pięknej historii. Maroko z kolei gra o pierwszy w historii medal dla Afryki. Dziś niektórzy twierdzą, że finału pocieszenia o trzecie miejsce być nie powinno. Na mistrzostwach Europy są dwa trzecie miejsca. Na MŚ wielkie firmy czasem odpuszczały, jak Brazylia osiem lat temu, po upokarzającym 1:7 w półfinale z Niemcami przed własną publicznością. Ale z kolei dla Polski w roku 1974 i 1982, czy właśnie Chorwacji w 2018 były to spotkania niezwykle cenne. Oto krótka historia finałów pocieszenia.
Zamierzchły czas
Mecz o trzecie miejsce w roku 1930 najprawdopodobniej nie odbył się. Miały zagrać USA z Jugosławią (w finale grał Urugwaj z Argentyną). Ale Jugosłowianie mieli zbojkotować mecz z uwagi na stronnicze ich zdaniem sędziowanie w półfinale. Były też jednak doniesienia o meczu Jugosławia – USA. Nikt ich nie potwierdził. W oficjalnych dokumentach FIFA to Stany Zjednoczone są pierwszym brązowym medalistą. Ale były też twierdzenia sugerujące, że medal należał się Jugosławii.
W roku 1934 na MŚ we Włoszech o trzecie miejsce zagrały III Rzesza z Austrią. Niemcy wygrali 3:2. Cztery lata później na MŚ we Francji Brazylia pokonała Szwecję 4:2. Dwa razy trafił król strzelców tamtego turnieju, Leonidas. Na pierwszych powojennych mistrzostwach nie było klasycznego spotkania o trzecie miejsce ani… finału.
Najlepsze cztery zespoły – Urugwaj, Brazylia, Szwecja i Hiszpania tworzyły grupę finałową. Jednak spotkania ułożyły się w ten sposób, że w ostatniej kolejce mecz Urugwaj – Brazylia decydował o mistrzostwie, a mecz Hiszpania – Szwecja o trzecim miejscu. Canarinhos do złota wystarczał remis. Ale zwyciężył Urugwaj i zgarnął trofeum. Również Hiszpanom starczał remis do zajęcia trzeciego miejsca. I także nie udało im się wygrać – zwyciężyli Szwedzi 3:1.
Medale Austrii, Francji i Chile
Mało kto pamięta, że przed laty medale zdobywali Czechosłowacy, Węgrzy, czy Austriacy. Ci ostatni zajęli czwarte miejsce w roku 1934. Znów doszli do czwórki dwie dekady później. Wyszli z grupy a w ćwierćfinale w dramatycznym meczu pokonali gospodarzy, Szwajcarów 7:5. W półfinale ulegli RFN aż 1:6. O trzecie miejsce zmierzyli się z mistrzem sprzed czterech lat – Urugwajem, który ograł w ćwierćfinale Anglię, walkę o finał przegrał z genialnymi Węgrami. Spotkanie o medal wygrali Austriacy 3:1.
Po mistrzostwach Świata w Szwecji wspomina się Canarinhos, którzy z Pele, Garrinchą i Zagalo zdobyli swoje pierwsze złoto, w finale ogrywając Szwedów. Jednak mecz o trzecie miejsce między Francją i RFN obfitował w wiele bramek. Trójkolorowi ograli ustępujących mistrzów Świata 6:3. Cztery gole zdobył Just Fontaine. Reprezentant Francji został królem strzelców z dorobkiem 13 goli (rekord jeśli chodzi o liczbę trafień na jednym turnieju.
Rok 1962 to wielki sukces gospodarzy, zespołu Chile, który zajął trzecie miejsce. W „finale pocieszenia” wygrał 1:0 z Jugosławią. Cztery lata później najlepsze starty w swojej historii zanotowały Portugalia i ZSRR. Portugalczycy z genialnym Eusebio (9 goli w turnieju, król strzelców) wygrali wszystkie mecze w grupie w ćwierćfinale z rewelacją, zespołem Korei Północnej. Z kolei sowieci również zwyciężyli swoją grupę, a potem Węgrów.
Grę o finał Portugalia przegrała z Anglią (póxniejszy mistrz) a ZSRR z RFN. O trzecie miejsce lepsi okazali się Portugalczycy, wygrywając 2:1. Mistrzostwa w roku 1970 w Meksyku pamięta się z uwagi na starcie przeciwstawnych stylów gry w finale. Ofensywnej Brazylii (mistrz) i defensywnych Włochów (wicemistrz). O trzecie miejsce RFN zwyciężyło z Urugwajem 1:0.
Polski gwiezdny czas
Lata 70-te i 80-te doskonale pamiętają starsi kibice w Polsce. Na MŚ w RFN w roku 1974 Biało-Czerwoni walczyli nawet o finał, jednak w decydującym meczu na wodzie ulegli gospodarzom 0:1. O trzecie miejsce pokonali wielką Brazylię 1:0. Sukces podopiecznych Kazimierza Górskiego przypieczętował Grzegorz Lato, król strzelców tamtego turnieju. Cztery lata później to Brazylia zajęła trzecie miejsce, w finale pocieszenia pokonując Włochów 2:1.
Zaś w Hiszpanii w roku 1982 Polacy drugi raz zagrali o trzecie miejsce. Tym razem rywalem byli Francuzi. Tu mecz odbierany był różnie, bowiem Trójkolorowi grali w mocno osłabionym składzie po morderczym półfinale z RFN. Ostatecznie wygrali Polacy 3:2. Gole strzelili Andrzej Szarmach, Stefan Majewski i Janusz Kupcewicz. A dwa miesiące później w Paryżu Biało-Czerwoni rozbili w towarzyskim meczu grającą już w najsilniejszym składzie Francję 4:0.
Dogrywka Francuzów, jednostronni Szwedzi, medal Chorwatów
Mistrzostwa Świata w Meksyku w roku 1986 to piękny turniej, a mecz o trzecie miejsce przyniósł aż sześć goli i dogrywkę. Trójkolorowi tym razem wygrali – pokonali Belgów 4:2. Cztery lata później we Włoszech spotkały się dwie ekipy złamane, które przegrały po karnych. Anglicy z RFN, a Włosi z Argentyną, która na turnieju grała brzydko, ale skutecznie przechodziła kolejne rundy do finału, w którym uległa 0:1 RFN. Finał pocieszenia wygrali Włosi 2:1.
Turniej w USA w 1994 roku obfitował w sensację. Niespodziewanie do najlepszej czwórki dotarły ekipy Szwecji i Bułgarii. W walce o finał musiały uznać wyższość Brazylii i Włoch. Ale zmierzyły się o trzecie miejsce, w najbardziej chyba jednostronnym spotkaniu. Szwedzi zwyciężyli 4:0, prowadząc takim stosunkiem już do przerwy. We Francji w roku 1998 wielki sukces osiągnął zespół, który w Katarze chce wynik powtórzyć – Chorwaci ograli cudownie grających Holendrów Guusa Hiddinka 2:1.
Koreański niesmak, niemiecka maszyna
W roku 2002 mistrzostwom towarzyszył duży niesmak. Była owszem sensacja – awans do najlepszej czwórki po raz pierwszy zespołu z Azji. A w zasadzie dwóch zespołów – Korei Południowej i Turcji. Turcy byli też pierwszym półfinalistą z kraju islamskiego. Jednak niesmak spowodowany był faworyzowaniem przez sędziów Koreańczyków. Ostatecznie jednak w półfinale i Korea i Turcja przegrały. A w meczu o trzecie miejsce lepsi byli Turcy, zwyciężając 3:2. Kolejne dwa finały pocieszenia to wygrane Niemiec.
Na MŚ 2006 roku w Niemczech gospodarze ulegli w półfinale późniejszym mistrzom, Włochom. W spotkaniu o trzecie miejsce pokonali Portugalię 3:1. Na MŚ w RPA w roku 2010 Niemcy o najniższy stopień podium pokonali Urugwaj 3:2. Dla Urugwajczyków był to powrót po latach do światowej czołówki. Cztery lata później podopieczni Joachima Loewa zajęli już pierwsze miejsce. W meczu o brąz Holandia pokonała wysoko Brazylię 3:0. Canarinhos byli rozbici po klęsce w półfinale 1:7 z Niemcami.
Brązowe złote pokolenie Belgów, powrót Anglii. Chorwacja z Marokiem nie odpuszczą?
Cztery lata temu w Rosji o trzecie miejsce grali Belgowie i Anglicy. Oba zespoły po latach wróciły do światowej czołówki. Belgowie wygrali 2:0 zajmując trzecie miejsce, najwyższe w swojej historii. Anglicy powtórzyli wynik z roku 1990. W finale zagrali Francuzi z Chorwatami. Teraz znów w finale grają Trójkolorowi, ich rywalem jest Argentyna. Chorwaci zaś zagrają o trzecie miejsce z Marokiem – pierwszym afrykańskim półfinalistą mundialu.
Oba zespoły grały przeciwko sobie w pierwszym spotkaniu, zremisowały 0:0. Potem Chorwaci ograli 4:1 Kanadę, zremisowali bezbramkowo z Belgią. Przeszli po karnych (1:1 w meczu) Japonię i również po karnych (także 1:1 w meczu) Brazylię. Maroko po remisie z Chorwacją ograło Belgię 2:0, Kanadę 2:1. Po karnych (0:0 w meczu) przeszło Hiszpanię. W ćwierćfinale ograło 1:0 Portugalię. Potyczkę o finał Chorwaci przegrali 0:3 z Argentyną, Maroko 0:2 z Francją. Za to w sobotę Chorwacja chce powtórzyć wynik z 1998 roku, potwierdzić klasę. Maroko walczy o pierwszy medal dla Afryki.
Mecze o trzecie miejsce
MŚ Urugwaj 1930
Meczu nie rozegrano. Trzecie miejsce USA, czwarte Jugosławia
MŚ Włochy 1934
III Rzesza – Austria 3:2
MŚ Francja 1938
Brazylia – Szwecja 4:2
MŚ Brazylia 1950
Nie było finału i meczu o trzecie miejsce, ale nieformalnie trzecie miejsce wyłonił mecz ostatniej kolejki grupy finałowej
Szwecja – Hiszpania 3:1
MŚ Szwajcaria 1954
Austria – Urugwaj 3:1
MŚ Szwecja 1958
Francja – RFN 6:3
MŚ Chile 1962
Chile – Jugosławia 1:0
MŚ Anglia 1966
Portugalia – ZSRR 2:1
MŚ Meksyk 1970
RFN – Urugwaj 1:0
MŚ RFN 1974
Polska – Brazylia 1:0
MŚ Argentyna 1978
Brazylia – Włochy 2:1
MŚ Hiszpania 1982
Polska – Francja 3:2
MŚ Meksyk 1986
Francja – Belgia 4:2
MŚ Italia 1990
Włochy – Anglia 2:1
MŚ USA 1994
Szwecja – Bułgaria 4:0
MŚ Francja 1998
Chorwacja – Holandia 2:1
MŚ Korea i Japonia 2002
Turcja – Korea Południowa 3:2
MŚ Niemcy 2006
Niemcy – Portugalia 3:1
MŚ RPA 2010
Niemcy – Urugwaj 3:2
MŚ Brazylia 2014
Holandia – Brazylia 3:0
MŚ Rosja 2018
Belgia – Anglia 2:0
