Porażka w wyborach prezydenckich, odwołanie campusu Polska Przyszłości, osłabienie pozycji w partii. Rafał Trzaskowski znalazł się w trudnym punkcie swojej politycznej kariery. Szansą dla niego ma być to, co było obciążeniem – polityka warszawska. Jedną szansę, na zostanie liderem całego obozu liberalno-lewicowego prezydent stolicy już zmarnował. Jak będzie z kolejną i co ewentualne większe skupienie się na mieście oznaczać będzie dla stolicy?
Rafał Trzaskowski w zależności od poglądów politycznych oceniany był różnie, ale oceny te bardzo rzadko dotyczyły polityki samorządowej. Zwolennicy chwalili prezydenta stolicy za działania na niwie międzynarodowej, czy społecznej. Przeciwnicy krytykowali za kwestie ideologiczne, światopoglądowe. Faktycznie – Trzaskowski był w swojej karierze Ministrem Cyfryzacji, wiceministrem Spraw Zagranicznych, eurodeputowanym. Prezydentem Warszawy jest od 2018 roku. Jego sukcesem była polityka w sprawie Ukrainy, czy postawienie się władzom z Kremla w sprawie rosyjskich nieruchomości. Zdecydowana odpowiedź na bezczelne żądanie przekazania Federacji Rosyjskiej budynku ambasady Ukrainy. Środowiska konserwatywne ostro krytykowały go za ideowy skręt w lewo (środowiska lewicowe były z kolei zachwycone). Przez te lata polityka samorządowa schodziła na dalszy plan. I z politycznego punktu widzenia miało to sens. Rafał Trzaskowski był nadzieją środowisk liberalnych, miał być przyszłym prezydentem RP. I wydawało się, że szanse są na to ogromne. Trzaskowski uratował Platformę Obywatelską i miał szansę zostać liderem obozu liberalno-lewicowego. I jej nie wykorzystał.
Z miasta do wielkiej polityki
W roku 2020 Platforma Obywatelska była w fatalnej sytuacji. Kandydująca na prezydenta Małgorzata Kidawa-Błońska dołowała w sondażach. Ryzyko, że PO przestanie być głównym konkurentem PiS, wydawało się realne. Pomogła zmiana kandydata na prezydenta. Wystartował prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski. Wszedł do drugiej tury, w której nieznacznie przegrał z Andrzejem Dudą. Wtedy ponad 10 milionów głosów można było uznać za sukces. A Trzaskowski nie tylko uratował PO, ale stał się kandydatem na naturalnego lidera całego obozu od lewicy po Polskie Stronnictwo Ludowe. Pomimo faktu, iż w samej PO byli działacze chcący zmiany lidera partii, widzieli przywódcę w prezydencie stolicy, sam polityk nie podejmował zdecydowanych działań. Polityka nie znosi próżni – w 2021 roku, a więc rok po wyborach prezydenckich do PO i polskiej polityki powrócił były premier, Donald Tusk. W 2023 roku Koalicja Obywatelska, Trzecia Droga (PSL i Polska 2050) oraz Lewica osiągnęły parlamentarną większość. I objęły rządy w Polsce.
Polityczny wiraż
Pozycja Trzaskowskiego nieco osłabła, jednak wciąż był on naturalnym kandydatem na prezydenta. Donald Tusk miał elektorat negatywny, a promowany przez część mediów Radosław Sikorski od lat nie ma zaplecza wewnątrz PO, przegrał więc partyjne prawybory. Kandydatem na prezydenta został Rafał Trzaskowski, wydawał się murowanym faworytem. I wybory przegrał. Pozycja prezydenta stolicy w partii rządzącej osłabła. Dużo plotek wywołało odwołanie Campusu Polska Przyszłości, który odbywał się co rok i był oryginalną inicjatywą Trzaskowskiego. Odwołanie wydarzenia organizatorzy tłumaczą wyczerpującą kampanią, która uniemożliwiła przygotowanie Campusu. W przyszłości inicjatywa ma powrócić. Faktem jest jednak, że o ile 10 milionów głosów pięć lat temu było wynikiem dobrym i ponad stan, w przypadku faworyta wyborów jest to porażka. I siłą rzeczy pozycja wewnętrzna w PO jest słabsza. Jednak pogłoski o całkowitym upadku niedoszłej głowy państwa są mocno przesadzone.
Szansą lokalne przyśpieszenie
Po pierwsze Rafał Trzaskowski jest prezydentem Warszawy, największego polskiego miasta. Mieszkańcy stolicy są nastawieni liberalnie i antypisowsko. Po drugie, polską scenę polityczną wstrząsną niebawem wstrząsy tektoniczne. Niektóre ruchy już są zauważalne. Rola PiS, jako jedynej partii prawicy przeszła do przeszłości – Karol Nawrocki nie wygrałby bez wsparcia wyborców Konfederacji. Kolejnych wstrząsów, kształtowania się nowych sił na polskiej scenie politycznej może być więcej. Nie można też wykluczyć sporych przetasowań po stronie liberalno-lewicowej. A nową jakością może być wtedy ugrupowanie liberalne na bazie organizacji samorządowych. I prezydent stolicy siłą rzeczy odegrać tam może kluczową rolę. Niezależnie od tego największą szansą dla Rafała Trzaskowskiego jest dziś skupienie się na tym, z czym mimo funkcji prezydenta stolicy nie był specjalnie kojarzony – polityce w mieście stołecznym. Wydaje się, że tak zrobi. Świadczyć mogą o tym ostatnie ruchy, jak chociażby przyśpieszenie w sprawie tramwaju na Gocław, którego budowę miasto ponownie ostatnio zapowiedziało.
A co to oznaczałoby dla miasta?
Z punktu widzenia mieszkańców stolicy kluczowe pytanie jest jednak nie o to, czy Rafał Trzaskowski wykorzysta szansę na odbudowanie pozycji, czy nie. Znaczenie ma to, co większe skupienie się na mieście będzie oznaczać dla miasta. Na plus na pewno będzie skupienie się na sprawach bliższych mieszkańcom, a nie na polityce krajowej i międzynarodowej. Na minus – możliwe podejście ideologiczne. Jak pisaliśmy w NTW wielokrotnie, o ile promocja zieleni jest ważna i powinno być jej więcej, należy politykę taką godzić z, chociażby historyczną tkanką. Pytanie, jak miasto podejdzie do spraw drobnych przedsiębiorców, kupców itd. fakt, że spór w mieście wreszcie dotknie lokalnych spraw, albo doprowadzi do lepszego rozwoju miasta, albo (w razie złej polityki) do ukształtowania się prawdziwie miejskiej polityki. I prawdziwej, a nie partyjnej miejskiej opozycji. Czy nasze oczekiwania się potwierdzą? Czas pokaże. Na pewno jednak i w Warszawie polityka w najbliższych miesiącach może być ciekawa.
