To jeden z najczęstszych rodzajów arytmii serca. Wiele osób nie wie, że choruje. O migotaniu przedsionków przypomniała kampania społeczna z okazji Światowego Dnia Serca, 29 września.
Migotanie przedsionków odczuwane jest często jako kołatanie, szybkie i nieregularne bicie serca. Mogą towarzyszyć mu duszność, zmęczenie, spadek wydolności fizycznej, a nawet zawroty głowy i omdlenia. Jednak choroba równie dobrze może też nie dawać żadnych objawów, dlatego część chorych w ogóle nie wie o jej istnieniu. Nieleczone migotanie przedsionków aż pięciokrotnie zwiększa ryzyko udaru mózgu, może też doprowadzić do niewydolności serca. Dlatego z okazji obchodzonego w tym roku 29 września Światowego Dnia Serca w ramach kampanii „W rytmie arytmii. Stop udarom” powstało specjalne wideo edukujące, jak dbać o serce, aby uniknąć groźnych chorób.
Migotanie przedsionków. Co to takiego?
„Migotanie przedsionków cechuje się nierównym biciem serca. To jest całkowicie bezwładny rytm, między kolejnymi uderzeniami serca są różne odstępy. Dodatkowo w trakcie migotania przedsionków mamy zdecydowanie mniejszą tolerancję wysiłku. Łatwiej się męczymy” – mówi agencji Newseria Biznes prof. dr hab. n. med. Przemysław Mitkowski, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. „Trudność zaczynają nam sprawiać codzienne czynności, które dotąd nie były żadnym problemem” – podkreśka. Migotanie przedsionków jest najczęstszym zaburzeniem rytmu serca. Badania epidemiologiczne wskazują, że dotyczy 23 proc. osób po 65. roku życia, a ryzyko wystąpienia tego schorzenia rośnie wraz z wiekiem. Szacuje się, że w Polsce z migotaniem przedsionków żyje ok. 700 tys. osób. „Część pacjentów nie jest w ogóle świadomych, że ma migotanie przedsionków. Bo to jest taka arytmia, która czasami nie daje objawów. Szczególnie u osób, które poza tą arytmią mają zdrowe serce” – mówi prof. Przemysław Mitkowski. Objawów tej choroby nie wolno jednak lekceważyć.
Częsta przyczyna udarów mózgu
Migotanie przedsionków to jedna z głównych przyczyn udarów mózgu. Wynika ona z zaburzenia prawidłowego rytmu serca, za które odpowiada węzeł zatokowo-przedsionkowy. Prowadzi to do wyzwalania szybkich (powyżej 300 na minutę). nieregularnych impulsów elektrycznych. W efekcie przedsionki nie kurczą się w skoordynowany sposób, lecz drgają. Spada wydajność pompowania krwi przez przedsionki do komór serca. Może dochodzić do zastoju krwi w przedsionkach, wskutek czego mogą powstać skrzepliny. „Jeżeli te skrzepliny się oderwą, mogą z prądem krwi popłynąć aż do mózgu. I doprowadzić do udaru – mówi prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. „Na dodatek taka arytmia – kiedy serce bije nie tylko niemiarowo, ale i bardzo szybko – może doprowadzić do rozwoju niewydolności serca. Będzie tak, gdy jeżeli nie będzie właściwie leczona”. Podstawową i prostą metodą, która zwiększa wykrywalność migotania przedsionków, jest pomiar tętna. Jeżeli tętno jest niemiarowe i wyczuwalna jest nieregularna praca serca, należy zgłosić się do lekarza. Szybkie rozpoznanie to szansa na skuteczniejsze leczenie.
Ważna kontrola ciśnienia i tętna
„Tętno mierzymy opuszkami dwóch palców na tętnicy promieniowej i sprawdzamy, czy fala tętna jest miarowa, czy niemiarowa. W tym drugim przypadku trzeba jak najszybciej wykonać badanie elektrokardiograficzne. Na rynku są też dostępne specjalne opaski i zegarki z funkcją pomiaru tętna, które mogą ułatwić nam wykrycie migotania przedsionków. Warto też używać w tym celu aparatów do mierzenia ciśnienia. Te nieco lepsze też potrafią wskazać, że mamy arytmię – mówi prof. Przemysław Mitkowski. Jak wskazuje kardiolog, leczenie migotania przedsionków ma dwa główne cele. Zapobieganie powikłaniom – przede wszystkim udarowi mózgu i niewydolności serca. Orsz łagodzenie objawów samej arytmii. Jego podstawą w większości przypadków jest farmakoterapia i leki przeciwkrzepliwe. „Co bardzo ważne, musimy też zidentyfikować i leczyć choroby współistniejące – podkreśla prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. „Najważniejszym czynnikiem, który powoduje wystąpienie migotania przedsionków, jest nadciśnienie tętnicze. Szczególnie trwające przez wiele lat. Dlatego każdy z nas powinien od czasu do czasu kontrolować sobie ciśnienie tętnicze.
Ogromne znaczenie profilaktyki
Oprócz regularnych pomiarów tętna i ciśnienia bardzo ważna jest profilaktyka: zdrowy styl życia, odpowiednie odżywianie. Unikanie alkoholu, papierosów. O tym przypomina kampania „W rytmie arytmii. Stop udarom”. Z okazji obchodzonego 29 września Światowego Dnia Serca – powstało specjalne wideo edukujące, jak dbać o serce, aby uniknąć groźnych chorób. Jest ono dostępne na stronie kampanii www.stopudarom.pl. „W klipie serce „ostrzega” przed wszystkimi czynnikami, które mogą przyczynić się do migotania przedsionków. Pokazuje jak możemy sami rozpoznać arytmię. Głosu sercu użyczył znany aktor Artur Barciś” – mówi prof. Przemysław Mitkowski. „Zalecam wszystkim, żeby mierzyli sobie ciśnienie tętnicze. Od czasu do czasu kontrolowali cholesterol, poziom glukozy we krwi i inne czynniki ryzyka, jak chociażby pogorszenie funkcji nerek. W przypadku kiedy mamy podejrzenie arytmii, trzeba jak najszybciej wykonać badanie elektrokardiograficzne. I trzecia, bardzo ważna rzecz: jeżeli lekarz potwierdzi, że mamy tę arytmię, należy stosować się do zaleceń, przyjmować leki przeciwkrzepliwe i inne, które zmniejszą ryzyko powikłań.
