We wtorek 1 marca, obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Warszawa upamiętni żołnierzy podziemia niepodległościowego.
O 9.30 w Katedrze Polowej Wojska Polskiego Mszę Świętą intencji żołnierzy i działaczy tzw. drugiej konspiracji odprawi biskup polowy Wiesław Lechowicz. O 12.00 zaczną się uroczystości na „Łączce” – kwaterze „Ł” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. W latach 1945-1956 w masowych grobach komuniści potajemnie pogrzebali tam co najmniej 276 więźniów. Ofiar komunistycznych organów bezpieczeństwa publicznego. Wśród nich znajdowali się oficerowie i żołnierze Armii Krajowej, organizacji „Wolność i Niezawisłość”, Narodowych Sił Zbrojnych, Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Także „Cichociemni”, Powstańcy Warszawscy, kawalerowie Virtuti Militari i skazani pod fałszywymi zarzutami oficerowie „ludowego” Wojska Polskiego.
O godz. 17.30 metropolita warszawski kard. Kazimierz Nycz poświęci Epitafium „Żołnierzy Wyklętych” w Bazylice Archikatedralnej pw. św. Jana Chrzciciela.
Wieczorem o godz. 20.00, w godzinę zamordowania członków IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, przedstawiciele najwyższych władz państwowych i organizacji kombatanckich oddadzą hołd bohaterskim żołnierzom powojennego podziemia niepodległościowego. Złożą wieńce i wiązanki kwiatów pod ścianą straceń na terenie byłego Aresztu Śledczego Warszawa-Mokotów przy ul. Rakowieckiej 37.
Plan obchodów, 1 marca 2022 r., Warszawa
godz. 9.30 – Katedra Polowa WP, ul. Długa 13/15
godz. 12.00 – Cmentarz Wojskowy na Powązkach (Łączka), ul. Powązkowska 43/45
godz. 17.30 – Archikatedra św. Jana Chrzciciela, ul. Świętojańska 8
godz. 20.00 – Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, ul. Rakowiecka 37
Jak przypomina Urząd Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, 3 lutego 2011 roku Sejm RP uchwalił ustawę o ustanowieniu dnia 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Data święta upamiętniającego żołnierzy antykomunistycznego podziemia jest symboliczna. Tego dnia, 1 marca 1951 r., w więzieniu mokotowskim przy ul. Rakowieckiej w Warszawie zamordowano siedmiu członków IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”: Łukasza Cieplińskiego, Mieczysława Kawalca, Józefa Batorego, Adama Lazarowicza, Franciszka Błażeja, Karola Chmiela i Józefa Rzepkę.
Powojenna konspiracja niepodległościowa była – aż do powstania Solidarności – najliczniejszą formą zorganizowanego oporu społeczeństwa polskiego wobec narzuconej przez komunistów władzy. W roku 1945, w czasie największej aktywności zbrojnego podziemia, działało w nim bezpośrednio blisko 200 tysięcy konspiratorów, zgrupowanych w oddziałach o bardzo różnej orientacji politycznej. Dwadzieścia tysięcy z nich walczyło w oddziałach partyzanckich. Kolejnych kilkaset tysięcy stanowili ludzie zapewniający partyzantom aprowizację, wywiad, schronienie i łączność. Doliczyć trzeba jeszcze około dwudziestu tysięcy uczniów z podziemnych organizacji młodzieżowych, sprzeciwiających się komunistom. Łącznie daje to grupę ponad pół miliona ludzi tworzących społeczność Żołnierzy Wyklętych. Ostatni „leśny” żołnierz ZWZ-AK, a później Zrzeszenia „WiN” – Józef Franczak ps. „Laluś” zginął w walce w październiku 1963 roku – przypomina UDSKiOR.
