W okresie międzywojennym Polska wróciła na mapę świata. Ruszyły też najpierw turniejowe, potem ligowe mistrzostwa Polski w piłce nożnej. Początkowo, z uwagi na inny rozwój pod różnymi zaborami mistrzami zostawały drużyny z Galicji: Cracovia, Wisła i Garbarnia z Krakowa, Pogoń Lwów. Raz, w 1929 roku triumfowała Warta Poznań, jako pierwszy klub spoza Galicji. Od 1932 ligę zdominował zespół ze Śląska – Ruch Wielkie Hajduki (po włączeniu miejscowości do Chorzowa – Ruch Chorzów). Z Warszawy na najwyższym poziomie grały trzy kluby – Legia, Polonia, Warszawianka. Z sukcesami.
Legia – rekordzista pod względem mistrzowskich tytułów – zmaga się dziś z kryzysem. Polonia gra w I Lidze. W Warszawiance sekcji piłkarskiej nie ma od lat. Te trzy zespoły reprezentowały stolicę na najwyższym szczeblu rozgrywkowym przed wojną. Zapraszamy na podróż w czasie. Na początek bardzo zamierzchłe, choć romantyczne czasy polskiego futbolu.
Mistrzostwa Polski, gdy nie było ligi, dominacja Galicji, potem Niebieskich
W pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości rozgrywki o mistrzostwo Polski zdominowały zespoły z Galicji. W latach 1921, 1922, 1923, 1925 i 1926 mistrzostwa odbyły się jeszcze w systemie turniejowym, od 1927 roku mistrza Polski wyłaniała liga. Niezależnie od formatu rozgrywek w latach 1921 – 1932 (w 1924 rozgrywki PZPN zawiesił) aż 10 razy mistrzostwo zdobywały kluby z Galicji. Pogoń Lwów cztery razy, Cracovia trzy, Wisła Kraków dwa, Garbarnia Kraków raz. Wyjątkiem był rok 1929 – tytuł wywalczyła Warta Poznań. Ostatnie lata przed wojną to pełna dominacja Ruchu Wielkie Hajduki (tuż przed wybuchem wojny Hajduki Wielkie stały się częścią Chorzowa). „Niebiescy” wygrali ligę w latach 1933, 1934, 1935, 1936, 1938. Tylko w 1937 musieli uznać wyższość Cracovii. W 1939 w tabeli prowadzili, ale mieli więcej rozegranych spotkań od głównych konkurentów. Dlatego tytułu za zawieszony z powodu wybuchu wojny sezon nie przyznano.
Turniejowa Polonia, w Lidze górą Legia
Z Warszawy do finału rozgrywek nieligowych kwalifikowała się za każdym razem Polonia. Czarne Koszule wywalczyły wicemistrzostwo w roku 1921 oraz 1926 oraz 3-4 miejsce w roku 1923. Po powołaniu Ligi lepiej radziła sobie już Legia. Ze stolicy w najwyższej klasie rozgrywkowej grały trzy zespoły. Stawkę uzupełniała Warszawianka. Legia w tym czasie trzy razy stawała na podium mistrzostw Polski. Zajęła trzecie miejsce w 1928, 1930 i 1931 roku. Dwukrotnie w 1929 i 1934 legioniści kończyli Ligę na miejscu czwartym i również dwa razy – w 1927 i 1932 na miejscu piątym. W roku 1933 legioniści trafili w drugiej części sezonu do grupy mistrzowskiej, w której zajęli ostatnie, 6 miejsce. W kolejnych latach było gorzej – przedostatnie 9 miejsce zajęli w roku 1935, a w roku 1936 ostatnie miejsce 10. Jedyny raz spadli z ligi. Do Ekstraklasy wrócili już po wojnie. Dla porównania Polonia Warszawa tylko dwa razy zajęła miejsce czwarte, w roku 1930 i 1938, raz piąte w 1931. Poza tym było to miejsce siódme w latach 1928 i 1929, ósme w 1927, dziewiąte w 1934. Dwa razy Czarne Koszule zanotowały spadek z Ligi – w sezonie 1932 (miejsce 12) i 1935 (miejsce jedenaste). Pierwszy pobyt w niższej klasie rozgrywkowej trwał rok, drugi dwa lata.
Warszawianka. Nigdy nie spadli, już nie istnieją
Stawkę stołecznych drużyn w Lidze uzupełniała Warszawianka. Najlepszy rezultat to piąte miejsce w roku 1936 (tym samym, w którym spadła Legia), siódme w roku 1933 (pierwsze w grupie spadkowej) oraz 1937 (Warszawianka była wtedy jedynym stołecznym zespołem w Ekstraklasie). Poza tym klub zajmował miejsce ósme w 1929, 1932 i 1935 r., dziesiąte w 1928, 1934. Dwa razy Warszawianka zajmowała miejsce jedenaste w 1930 i 1931 – przedostatnie, ale spadał jeden zespół. Raz, w 1927 roku Warszawianka skończyła rozgrywki na miejscu trzynastym. Było to również przedostatnie miejsce, także spadała jedna drużyna. Więc nieco szczęśliwie Warszawianka była jedynym zespołem ze stolicy, który nie zaznał goryczy degradacji.
Przed wojną mistrzostwa Polski najpierw zdominowały zespoły z Galicji, w latach 30. Ruch Wielkie Hajduki (Chorzów). Z Warszawy Polonia lepiej radziła sobie w rozgrywkach nieligowych. Po powstaniu Ligi lepsze wyniki osiągała Legia. Natomiast oba stołeczne zespoły zaznały goryczy spadku z Ekstraklasy. Polonia dwukrotnie, ale raz po roku, raz po dwóch latach wróciła. Legia raz, ale do Ligi przed wojną już nie wróciła. Z kolei Warszawianka medali nie zdobyła. Była jednak solidnym ligowcem, ani razu nie spadła z Ekstraklasy.
Bilans stołecznych drużyn w okresie międzywojennym:
Rozgrywki w systemie TURNIEJOWYM (1921 – 1926):
Polonia Warszawa – wicemistrzostwo Polski 1921, 1926, 3-4 miejsce 1923 (za każdym razem rozgrywki nieligowe – w systemie turniejowym)
ROZGRYWKI LIGOWE (1927 – 1938)
Legia Warszawa – trzecie miejsce 1928, 1930, 1931; czwarte miejsce 1929,1934; spadek 1936
Polonia Warszawa – czwarte miejsce 1930, 1938; spadek 1932 (ponowie w Ekstraklasie już w 1934 r.), 1935 (ponownie w Ekstraklasie w roku 1938)
Warszawianka Warszawa – piąte miejsce 1936; w roku 1937 jedyny reprezentant stolicy w Lidze (miejsce siódme); ani razu nie spadła.
