Wielkanoc i Boże Narodzenie celebrują Ojca i Syna. Zielone Świątki Ducha Świętego. Zesłanie Ducha Świętego to trzecie najważniejsze święto w Kościele katolickim. W 2026 roku przypada w niedzielę, 24 maja.
Uroczystość Zesłania Ducha Świętego upamiętnia zesłania na apostołów Ducha Świętego 50 dni po Zmartwychwstaniu Pańskim. W znaczeniu teologicznym Bóg został objawiony w Starym Testamencie, Syn nauczał osobiście na Ziemi, a jego służbę ukoronowało Zesłanie Ducha Świętego, którego obiecał. Tradycja Zielonych Świątek jest na naszych Ziemiach bardzo stara, choć nieco zapomniana.
Sens teologiczny Zielonych Świątek
Święto upamiętnia jedno z najważniejszych wydarzeń w historii chrześcijaństwa. Według Dziejów Apostolckich apostołowie zebrali się 50 dni po Zmartwychwstaniu Jezusa w Wieczerniku, gdzie Duch Święty objawił im się w postaci ognistych języków. Według Dziejów Apostolskich wydarzenie miało miejsce w pierwsze po zmartwychwstaniu Jezusa święto Pięćdziesiątnicy. Na zebranych w wieczerniku apostołów zstąpił Duch Święty. Apostołowie zaczęli przemawiać w wielu językach (ksenolalia) oraz otrzymali inne dary duchowe – charyzmaty (Dz.Ap. 2,1-11). Wydarzenie to Jezus zapowiedział przed jego Wniebowstąpieniem.
Początek Kościoła
To wydarzenie uważa się za początek Kościoła. W Kościele katolickim jest świętem ruchomym, przypadającym 50 dni po Wielkiej Nocy. Za publiczne odśpiewanie w świątyni hymnu „O stworzycielu Duchu przyjdź” można uzyskać odpust zupełny. W tradycji ludowej przyjęła się potoczna nazwa tego święta – Zielone Świątki. Przed II wojną światową wolna była nie tylko niedziela Zesłania Ducha Świętego, ale też poniedziałek, czyli drugi dzień Zielonych Świątek. Poniedziałek po Zesłaniu Ducha Świętego w okresie międzywojennym był dniem wolnym od pracy. I jest wciąż wolny od pracy w niektórych krajach.
Setki lat tradycji
Niedziela 50 dni po Wielkiej Nocy to uroczystość Zesłania Ducha Świętego. Kolejny dzień to święto Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła. W kościołach odbywają się nabożeństwa. Jednak zbyt wiele o samych świętach i ich charakterze się nie mówi. Nieco inaczej jest za naszą zachodnią granicą, gdzie poniedziałek, drugi dzień Zielonych Świątek jest dniem wolnym od pracy. W Polsce od okresu PRL tak nie jest, a tradycja tych świąt została zapomniana. Tymczasem ludowe obyczaje związane z Zielonymi Świątkami wywodzą się jeszcze z czasów przedchrześcijańskich. Wpisane są w rytm przyrody, oczekiwanie nadejścia lata. W czasach pogańskich odprawiano obrzędy mające oczyścić ziemię z demonów wodnych, zapewnić plony.
Biała Pascha i Pascha Czerwona
Część tych tradycji została potem „schrystianizowana”, a zasiane pola obchodziły śpiewające pobożne pieśni procesje, ze sztandarami i obrazami religijnymi. Dziś tradycje te zachowały się szczątkowo w niektórych regionach Polski. W niektórych regionach Polski Wielkanoc nazywa się Białą Paschą, a Zesłanie Ducha Świętego Czerwoną Paschą. Jak pisał przed laty serwis Deon.pl, nazewnictwo wynika najpewniej z faktu, że apostołowie dopiero po Zesłaniu Ducha Świętego byli gotowi na oddanie życia za wiarę.
