Bitwa pod Kłuszynem, z 4 lipca 1610 roku była jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach polskiego oręża. Otworzyła drogę do Moskwy. Rzeczpospolita była u szczytu potęgi. Królewicz Władysław, syn Zygmunta III przez chwilę był nawet carem. I to formalnym, nie tylko z nazwy.
Za Stefana toczyła Rzeczpospolita wojny z Moskwą o Inflanty. Za Zygmunta III ze Szwecją dynastyczne i o Inflanty, z Turcją i Moskwą. W przypadku tej ostatniej Warszawa po śmierci Iwana Groźnego wmieszała się mocno w sprawy wewnętrzne.
Wspierała Dymitra Samozwańca, który podawał się za „cudownie ocalonego” syna Iwana Groźnego. Po śmierci Dymitra, pojawił się samozwaniec kolejny. A na koniec po krucjatach magnatów z Wiśniowieckimi na czele w sprawę wmieszała się sama Rzeczpospolita z królem. Wojska Korony i Litwy, z niemałym udziałem Kozaków pokonały Moskali w bitwie pod Kłuszynem 4 lipca 1610 roku, następnie zajęły Moskwę. Okupacja Kremla trwała dwa lata. Zdetronizowany car i jego bracia złożyli królowi hołd. Królewicz Władysław został nawet ogłoszony carem.
Korony nie założył, choć formalnie był władcą Rosji trzy lata, a tytułował się nim do 1634 r. Wszystko rozbiło się z jednej strony o ambicje króla Zygmunta, który koronę wolał dla siebie, nie syna. Z drugiej o kwestie wiary – moskiewscy bojarzy chcieli, by nowy władca przeszedł na prawosławie. Rzeczpospolita była zaś krajem katolickim. I nawet w tolerancyjnym i multikulturowym czasie Jagiellonów, korony od innowierców nie chciano przyjmować. Tym bardziej był to problem w czasie trwającej już kontrreformacji. Ostatecznie w 1612 roku wojska Rzeczpospolitej zostały z Moskwy wyparte. Zaś nowym carem został Michał Romanow, dając początek nowej dynastii. Dynastii, która zapisała się strasznie w dziejach naszego narodu. Dziś jednak warto przypomnieć wydarzenie, którego pamięć wciąż wywołuje złość kremlowskich propagandystów.
