Sześćdziesiąt lat temu, 2-go lutego 1961 roku misja archeologiczna pod kierownictwem prof. Kazimierza Michałowskiego przybyła na tereny starożytnej Nubii. Dzięki pracom badawczym prowadzonym w pobliżu granicy sudańsko-egipskiej odkryto dobrze zachowane ruiny chrześcijańskiego kościoła. Jego ściany były pokryte unikatowymi malowidłami o tematyce religijnej pochodzącymi z VIII-XIV wieku. 67 przedstawień malarskich, a także wiele innych dzieł faraskich znajdujących się w MNW, stanowi dziś jeden z największych i najcenniejszych zespołów zabytków archeologicznych pochodzących z wykopalisk prowadzonych za granicą, jaki kiedykolwiek udało się pozyskać do polskich zbiorów muzealnych. W latach 1961 – 1964 odbyły się cztery polskie misje archeologiczne w Sudanie.
Muzeum Narodowe w Warszawie przygotowało cykl wydarzeń naukowych i popularyzatorskich z okazji jubileuszu 60-lecia rozpoczęcia polskich wykopalisk na terenie starożytnego ośrodka miejskiego Faras w Sudanie. W 1961 roku w Faras wykopaliska zaczęła polska ekspedycja z ramienia Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. Kazimierza Michałowskiego. Wybrano to stanowisko spośród kilku innych proponowanych. Pierwsza wyprawa obliczona była na cztery tygodnie – w tym czasie znaleziono wiele bloków świątynnych z okresu Nowego Państwa. Odnaleziono wtedy ponad 100 bloków z okresu Nowego Państwa, a w samym środku komu chrześcijańską katedrę (o wymiarach 24,5 na 24 m), z której odkryto wtedy okno, stele grobowe kilku biskupów oraz kaplicę grobową biskupa Joannesa, w której znajdowały się dwa malowidła – Archanioła Michała oraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Podczas misji zbadano również kościół przy Bramie Rzecznej, monaster oraz kościół w północnej części cytadeli. Druga kampania miała miejsce jesienią tego samego roku, skupiała się na rozebraniu ruin cytadeli arabskiej, znajdującej się na szczycie wzgórza oraz na odkopaniu murów katedry z zewnątrz. W tym czasie znaleziono m.in. nekropolę biskupów, stele fundacyjne katedry, pałacu eparchów, kościoła na południowym stoku oraz następne malowidła – Archanioła Michała z mieczem i św. Merkuriosa na koniu przebijającego Juliana Apostatę. Trzecia kampania, rozpoczęta jesienią 1962, przyniosła odkrycie ponad 120 malowideł w samej katedrze, dwóch monasterów, jednego pod drugim, jak i wielu zabytków ruchomych. Oczyszczono wtedy całkowicie wnętrze katedry. Podczas czwartej kampanii, na przełomie lat 1963 i 1964, dokonano demontażu malowideł i murów katedry, w celu przeprowadzenia pod nią wykopów. Wtedy też ewakuowano wszystkie pozostałe zabytki. Część eksponatów trafiła do Muzeum Narodowego w Chartumie. Druga część do Muzeum Narodowego w Warszawie, gdzie jest eksponowana jako do Galeria Faras. Wykopaliska w Faras zostały nazwane „jednym z najgłośniejszych zwycięstw międzynarodowej akcji ratowania zabytków w Nubii”.
(NTW, Wikipedia, Warszawski Serwis Prasowy)
