158 lat temu, w odpowiedzi na brankę do armii carskiej Polacy odpowiedzieli buntem. Rozpoczęło się Powstanie Styczniowe. W piątek, w 158. rocznicę wybuchu Powstania, które było największym polskim zrywem narodowym, w Warszawie odbędą się uroczystości.
O 12:30, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk złoży kwiaty i zapali znicze w kwaterze Bohaterów Powstania 1863 r. na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. O godz. 18:00 w Katedrze Polowej Wojska Polskiego uroczystą Mszę świętą w intencji Powstańców Styczniowych odprawi i homilię wygłosi ordynariusz polowy WP, ks. bp Józef Guzdek. Podczas Eucharystii modlić się będziemy również za duszę śp. płk Lidii Lwow-Eberle, sanitariuszki 5. Brygady Wileńskiej AK, która tego dnia spocznie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Niespodziewanie w nocy z 14 na 15 stycznia 1863 r. w Warszawie przeprowadzono brankę. Decyzja ta była bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania. Następnego dnia Komitet Centralny Narodowy ogłosił Wielopolskiego „wielkim nikczemnym zbrodniarzem i zdrajcą”. 19 stycznia Komitet uchwalił powierzenie dyktatury i naczelnego dowództwa powstania gen. Ludwikowi Mierosławskiemu. 22 stycznia 1863 roku Komitet Centralny Narodowy wydał Manifest ogłaszający powstanie i powołujący Tymczasowy Rząd Narodowy. Pomimo pewnych sukcesów oddziałów powstańczych, w związku z przewagą armii rosyjskiej, siły zaborcze zaczęły uzyskiwać przewagę. Władze zrywu zabiegały o pozyskanie do walk chłopów, lecz przeszkodził w tym carski ukaz uwłaszczeniowy z marca 1864 r., przyznający im na własność uprawianą ziemię. Powstanie zaczęło już wtedy powoli upadać, ostatnie walki toczyły się miejscami jeszcze do jesieni 1864 r. Ludwik Mierosławski wobec przegranej w prowadzonych walkach po miesiącu utracił funkcję. Później dyktatorami powstania byli Marian Langiewicz i Romuald Traugutt, który stał się tragicznym symbolem powstania. W nocy z 10 na 11 kwietnia 1864 roku na skutek denuncjacji rosyjska policja aresztowała Traugutta w jego warszawskiej kwaterze. Więziony na Pawiaku, następnie przewieziony do X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej, podczas śledztwa nie zdradził towarzyszy. 19 lipca 1864 roku rosyjski sąd wojskowy skazał go na śmierć przez powieszenie. Wyrok wykonano na stokach Cytadeli Warszawskiej 5 sierpnia 1864 roku o godz. 10. Tuż przed egzekucją, której świadkiem był 30-tysięczny tłum, dyktator ucałował krzyż. Razem z Trauguttem stracono innych uczestników powstania – Rafała Krajewskiego, Józefa Toczyskiego, Romana Żulińskiego i Jana Jeziorańskiego.
(inf. pras. UDSKiOR)
