Wielki Piątek w Kościele katolickim jest drugim dniem Triduum Paschalnego. Choć gwoli ścisłości – dopiero wieczorna Liturgia Męki Pańskiej rozpoczyna drugi dzień Triduum. Pierwszy dzień rozpoczyna wielkoczwartkowa Msza Wieczerzy Pańskiej. W Wielki Piątek w ciągu dnia nie odbywają się msze święte, w wielu świątyniach odprawia się za to nabożeństwa drogi krzyżowej. Wieczorem ma miejsce Liturgia Męki Pańskiej. Wielkopiątkowa liturgia jest pamiątką zwycięstwa odniesionego przez umęczonego i ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa.
Wierni w wieku od 18 do 65 lat zobowiązani są do przestrzegania postu ścisłego, a wszyscy do przestrzegania postu (powstrzymania się od pokarmów mięsnych, alkoholu). Post ścisły zaś polega na tym, że należy ograniczyć się do maksymalnie trzech posiłków bezmięsnych. Spośród nich tylko jeden może być posiłkiem do syta. W kościołach od rana nie ma mszy świętych. Dopiero wieczorem odbywa się Liturgia Męki Pańskiej. W tym dniu używa się czerwonych szat liturgicznych symbolizujących miłość zwyciężającą na krzyżu. Z kolei w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego używa się szat czarnych, symbolizujących żałobę. W tym dniu nie używa się instrumentów muzycznych, ani dzwonków. Nie ma także pieśni na wejście.
Dzień, w którym zamordowali jezusa
Zabicie Jezusa poprzedziła zdrada – Judasz, jeden z dwunastu apostołów sprzedał Zbawiciela za trzydzieści srebrników. Po wieczerzy, na której Jezus ustanowił sakramenty kapłaństa i eucharystii, modlił się w ogrójcu. „Jeśli jest to możliwe, niech mnie ominie ten kielich, ale dziej się Wola Twoja” – mówił Syn Boży. Niedługo potem pojmali go słudzy arcykapłana. Jezus trafiał do Annasza, Kajfasza, w końcu przed oblicze namiestnika Judei Poncjusza Piłata. Piłat zorientował się, że ma do czynienia z niewinnym człowiekiem. Jednak nie miał wystarczająco dużo odwagi, by Go uwolnić. Dał wybór – tłum mógł uwolnić Jezusa, albo mordercę Barabasza. Zdecydował, że wolny ma być przestępca. W końcu Piłat umył ręce i symbolicznie zdystansował się od sprawy. W istocie wydał Jezusa na śmierć na krzyżu. Zbawiciela rzymscy żołnierze brutalnie wychłostali. Potem Chrystus przeszedł drogę na Golgotę, gdzie Go ukrzyżowali. Pod krzyżem stała jedynie Maryja i Jan. Pozostali uczniowie ukrywali się ze strachu. Przed śmiercią Jezus wydał okrzyk „Boże, mój, Boże, czemuś mnie opuścił” i chwilę potem zmarł. Został złożony do grobu, który wg religii chrześcijańskiej trzy dni potem był pusty. Wiara w zmartwychwstanie jest podstawą religii chrześcijańskiej.
Liturgia Męki Pańskiej
Na początku celebrans przez chwilę leży krzyżem przed ołtarzem. W tym czasie wierni klęczą. Dalej następuje Liturgia Słowa Bożego – w jej skład wchodzą dwa czytania, psalm (bez organów) oraz opis Męki Pańskiej z Ewangelii św. Jana. Po kazaniu następuje Adoracja Krzyża, podczas której kapłani, służba liturgiczna i wierni całują rany Jezusa na krzyżu. Po niej następuje Komunia święta, a po jej zakończeniu następuje modlitwa nad ludem (bez błogosławieństwa i rozesłania). W Polsce i niektórych krajach na zakończenie liturgii Jezusa pod postacią eucharystyczną procesja przenosi do specjalnie przygotowanej kaplicy adoracji. Na tę okazję kaplicę tę nazywa się Grobem Pańskim. Tam zaczyna się adoracja. W Wielki Piątek w Kościele rzymskokatolickim rozpoczyna się nowenna do Miłosierdzia Bożego. Nowenna ta stanowi przygotowanie do Święta Miłosierdzia (Niedzieli Miłosierdzia Bożego). Przypada ono w pierwszą niedzielę po Wielkanocy i kończy Oktawę Świąt Wielkiej Nocy.
( mat. arch.)
