Awanturnik, szpieg, rozbójnik i przemytnik. Żołnierz, literat, publicysta i niezłomny antykomunista. Jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy XX wieku, Sergiusz Piasecki po latach spocznie w stolicy. Na poniedziałek, 29 września zaplanowano uroczystości pogrzebowe w Katedrze Polowej Wojska Polskiego i na Powązkach.
Jego życiorys mógłby posłużyć za scenariusz kilku filmów i seriali. A jego literatura wciąż warta jest przypominania, wobec rozmaitych zagrożeń na nowo staje się jeszcze bardziej aktualna. Sergiusz Piasecki urodził się 9 maja 1899 roku w Lachowiczach na Nowogródczyźnie, obecnie Białoruś. Bohater wojny z bolszewikami, potem as polskiego wywiadu. Następnie przemytnik i rozbójnik, skazany na karę śmierci. Uniknął egzekucji dzięki ułaskawieniu przez prezydenta Ignacego Mościckiego, z uwagi na zasługi dla polskiej armii i wywiadu. W więzieniu ujawnił talent pisarski, w tym czasie pisał jedną ze swych najpoczytniejszych powieści „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”. Dzięki wsparciu pisarzy, z Melchiorem Wańkowiczem na czele uzyskał od władz II RP akt łaski, który pozwolił mu na opuszczenie więzienia. Tuż przed wybuchem wojny przyjaźnił się z czołowymi artystami II RP, ze Stanisławem Ignacym Witkiewiczem (Witkacym) na czele.
Służba dla AK, najsłynniejsze utwory
W okresie okupacji przeprowadził szereg brawurowych akcji dla Armii Krajowej. Odmówił jednak wykonania wyroku śmierci na pisarzu Józefie Mackiewiczu (po latach wyrok okazał się bezpodstawny). Po nastaniu okupacji sowieckiej przez jakiś czas ukrywał się przed komunistami, po czym udało mu się przedrzeć na Zachód. Do jego najbardziej znanych dzieł należą: napisany w więzieniu „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy” – powieść szpiegowska o płonącej wschodniej granicy. „Żywot człowieka rozbrojonego” – zawierająca wątki autobiograficzne powieść o weteranie, dla którego po demobilizacji nie ma miejsca w kraju, o który walczył, w efekcie schodzi na drogę przestępstwa. Wreszcie satyryczne „Zapiski oficera Armii Czerwonej”. Utwór, którego narratorem jest typowy sowiecki żołnierz, powstał na podstawie obserwacji faktycznych zachowań i wypowiedzi żołnierzy Armii Czerwonej na Kresach. W swej publicystyce prezentował bezkompromisowy antykomunizm, krytykował wiele ugodowych postaw części polskiej emigracji. Pisał między innymi, że „Nie ma większej hańby dla człowieka, niż być obywatelem sowieckim”.
Powrót do Polski
Sergiusz Piasecki zmarł 12 września 1964 roku w Wielkiej Brytanii, konkretnie w walijskim Penley. Spoczął na Borough Cemetery w Hastings. Jego twórczość w okresie Polski Ludowej była zakazana. Po 1989 roku nareszcie przywrócona do łask, powstały na jej podstawie serial („Żywot Człowieka Rozbrojonego”), spektakle teatralne („Zapiski Oficera Armii Czerwonej”). Teraz do kraju wrócą też doczesne szczątki pisarza. W poniedziałek, 29 września 2025 roku odbędzie się ponowny pogrzeb pisarza, tym razem w stolicy Polski. Uroczystości z udziałem najwyższych władz państwowych rozpocznie Msza Święta w Katedrze Polowej Wojska Polskiego o godzinie 12.00. Organizatorem uroczystości jest Instytut Pamięci Narodowej. Wezmą w niej udział prezydent RP oraz przedstawiciele władz państwowych. Po nabożeństwie żałobnym doczesne szczątki autora „Kochanka Wielkiej Niedźwiedzicy” i „Zapisków Oficera Armii Czerwonej” spoczną na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. O godzinie 14.00 przy bramie głównej cmentarza zostanie uformowany kondukt pogrzebowy. Sergiusz Piasecki spocznie w kwaterze A18, rząd 1, miejsce 29.
