1 marca 1951 roku wykonano wyrok śmierci na przedstawicielach IV komendy zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.
Ta data była symbolicznym końcem Polskiego Państwa Podziemnego, choć walka zbrojna niewielkich grup trwała jeszcze długo, ostatni Żołnierz Wyklęty zginął w 1963 roku. Od 2011 roku 1 marca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Zbrojny opór żołnierzy Armii Krajowej, przekształconej potem w Wolność i Niezawisłość oraz innych formacji, był do czasu powstania Solidarności najliczniejszym oporem przeciwko sowieckiej okupacji. 1 marca 2021 roku w Warszawie zostanie odslonięta tablica poświęcona Wyklętym.
Jak czytamy w komunikacie Urzędu Ds. Kombatantów i Osób Represjonowanycg, ,,Powojenna konspiracja niepodległościowa była – aż do powstania Solidarności – najliczniejszą formą zorganizowanego oporu społeczeństwa polskiego wobec narzuconej przez komunistów władzy. W roku 1945, w czasie największej aktywności zbrojnego podziemia, działało w nim bezpośrednio blisko 200 tysięcy konspiratorów, zgrupowanych w oddziałach o bardzo różnej orientacji politycznej. Dwadzieścia tysięcy z nich walczyło w oddziałach partyzanckich. Kolejnych kilkaset tysięcy stanowili ludzie zapewniający partyzantom aprowizację, wywiad, schronienie i łączność. Doliczyć trzeba jeszcze około dwudziestu tysięcy uczniów z podziemnych organizacji młodzieżowych, sprzeciwiających się komunistom. Łącznie daje to grupę ponad pół miliona ludzi tworzących społeczność Żołnierzy Wyklętych. Ostatni „leśny” żołnierz ZWZ-AK, a później Zrzeszenia „WiN” – Józef Franczak ps. „Laluś” zginął w walce w październiku 1963 roku” – przypomniał UDSKiOR. 3 lutego 2011 roku Sejm RP uchwalił ustawę o ustanowieniu dnia 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Data święta upamiętniającego żołnierzy antykomunistycznego podziemia jest symboliczna. Tego dnia, 1 marca 1951 r. w więzieniu mokotowskim przy ul. Rakowieckiej w Warszawie zamordowano siedmiu członków IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”: Łukasza Cieplińskiego, Mieczysława Kawalca, Józefa Batorego, Adama Lazarowicza, Franciszka Błażeja, Karola Chmiela i Józefa Rzepkę – przypomina UDSKiOR. 1 marca zostanie odsłonięta tablica poświęcona zamordowanym oficerom.
(źródło: UDSKiOR)
